🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:34:22 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

यन्त्र् (यत्रिँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0003
धात्वर्थ: सङ्कोचे — संकोच करना, लजाना (to restrain,to shy)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्त्रति / यन्त्रयतियन्त्रतः / यन्त्रयतःयन्त्रन्ति / यन्त्रयन्ति
मध्यमयन्त्रयसि / यन्त्रसियन्त्रथः / यन्त्रयथःयन्त्रथ / यन्त्रयथ
उत्तमयन्त्रयामि / यन्त्रामियन्त्रयावः / यन्त्रावःयन्त्रयामः / यन्त्रामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्त्रतात् / यन्त्रताद् / यन्त्रतु / यन्त्रयतात् / यन्त्रयताद् / यन्त्रयतुयन्त्रताम् / यन्त्रयताम्यन्त्रन्तु / यन्त्रयन्तु
मध्यमयन्त्र / यन्त्रतात् / यन्त्रताद् / यन्त्रय / यन्त्रयतात् / यन्त्रयताद्यन्त्रतम् / यन्त्रयतम्यन्त्रत / यन्त्रयत
उत्तमयन्त्रयाणि / यन्त्राणियन्त्रयाव / यन्त्रावयन्त्रयाम / यन्त्राम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयन्त्रत् / अयन्त्रद् / अयन्त्रयत् / अयन्त्रयद्अयन्त्रताम् / अयन्त्रयताम्अयन्त्रन् / अयन्त्रयन्
मध्यमअयन्त्रः / अयन्त्रयःअयन्त्रतम् / अयन्त्रयतम्अयन्त्रत / अयन्त्रयत
उत्तमअयन्त्रम् / अयन्त्रयम्अयन्त्रयाव / अयन्त्रावअयन्त्रयाम / अयन्त्राम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्त्रयेत् / यन्त्रयेद् / यन्त्रेत् / यन्त्रेद्यन्त्रयेताम् / यन्त्रेताम्यन्त्रयेयुः / यन्त्रेयुः
मध्यमयन्त्रयेः / यन्त्रेःयन्त्रयेतम् / यन्त्रेतम्यन्त्रयेत / यन्त्रेत
उत्तमयन्त्रयेयम् / यन्त्रेयम्यन्त्रयेव / यन्त्रेवयन्त्रयेम / यन्त्रेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्त्रयिष्यति / यन्त्रिष्यतियन्त्रयिष्यतः / यन्त्रिष्यतःयन्त्रयिष्यन्ति / यन्त्रिष्यन्ति
मध्यमयन्त्रयिष्यसि / यन्त्रिष्यसियन्त्रयिष्यथः / यन्त्रिष्यथःयन्त्रयिष्यथ / यन्त्रिष्यथ
उत्तमयन्त्रयिष्यामि / यन्त्रिष्यामियन्त्रयिष्यावः / यन्त्रिष्यावःयन्त्रयिष्यामः / यन्त्रिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्त्रयिता / यन्त्रितायन्त्रयितारौ / यन्त्रितारौयन्त्रयितारः / यन्त्रितारः
मध्यमयन्त्रयितासि / यन्त्रितासियन्त्रयितास्थः / यन्त्रितास्थःयन्त्रयितास्थ / यन्त्रितास्थ
उत्तमयन्त्रयितास्मि / यन्त्रितास्मियन्त्रयितास्वः / यन्त्रितास्वःयन्त्रयितास्मः / यन्त्रितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्त्रयाञ्चकार / यन्त्रयामास / यन्त्रयाम्बभूव / ययन्त्रयन्त्रयाञ्चक्रतुः / यन्त्रयामासतुः / यन्त्रयाम्बभूवतुः / ययन्त्रतुःयन्त्रयाञ्चक्रुः / यन्त्रयामासुः / यन्त्रयाम्बभूवुः / ययन्त्रुः
मध्यमयन्त्रयाञ्चकर्थ / यन्त्रयामासिथ / यन्त्रयाम्बभूविथ / ययन्त्रिथयन्त्रयाञ्चक्रथुः / यन्त्रयामासथुः / यन्त्रयाम्बभूवथुः / ययन्त्रथुःयन्त्रयाञ्चक्र / यन्त्रयामास / यन्त्रयाम्बभूव / ययन्त्र
उत्तमयन्त्रयाञ्चकर / यन्त्रयाञ्चकार / यन्त्रयामास / यन्त्रयाम्बभूव / ययन्त्रयन्त्रयाञ्चकृव / यन्त्रयामासिव / यन्त्रयाम्बभूविव / ययन्त्रिवयन्त्रयाञ्चकृम / यन्त्रयामासिम / यन्त्रयाम्बभूविम / ययन्त्रिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयन्त्रीत् / अयन्त्रीद् / अययन्त्रत् / अययन्त्रद्अयन्त्रिष्टाम् / अययन्त्रताम्अयन्त्रिषुः / अययन्त्रन्
मध्यमअयन्त्रीः / अययन्त्रःअयन्त्रिष्टम् / अययन्त्रतम्अयन्त्रिष्ट / अययन्त्रत
उत्तमअयन्त्रिषम् / अययन्त्रम्अयन्त्रिष्व / अययन्त्रावअयन्त्रिष्म / अययन्त्राम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्त्र्यात् / यन्त्र्याद्यन्त्र्यास्ताम्यन्त्र्यासुः
मध्यमयन्त्र्याःयन्त्र्यास्तम्यन्त्र्यास्त
उत्तमयन्त्र्यासम्यन्त्र्यास्वयन्त्र्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयन्त्रयिष्यत् / अयन्त्रयिष्यद् / अयन्त्रिष्यत् / अयन्त्रिष्यद्अयन्त्रयिष्यताम् / अयन्त्रिष्यताम्अयन्त्रयिष्यन् / अयन्त्रिष्यन्
मध्यमअयन्त्रयिष्यः / अयन्त्रिष्यःअयन्त्रयिष्यतम् / अयन्त्रिष्यतम्अयन्त्रयिष्यत / अयन्त्रिष्यत
उत्तमअयन्त्रयिष्यम् / अयन्त्रिष्यम्अयन्त्रयिष्याव / अयन्त्रिष्यावअयन्त्रयिष्याम / अयन्त्रिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें