॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: संकोच करना, लजाना
संस्कृत: सङ्कोचे
अंग्रेज़ी: to restrain,to shy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | यन्त्रतात् / यन्त्रताद् / यन्त्रतु / यन्त्रयतात् / यन्त्रयताद् / यन्त्रयतु | यन्त्रताम् / यन्त्रयताम् | यन्त्रन्तु / यन्त्रयन्तु |
| मध्यम | यन्त्र / यन्त्रतात् / यन्त्रताद् / यन्त्रय / यन्त्रयतात् / यन्त्रयताद् | यन्त्रतम् / यन्त्रयतम् | यन्त्रत / यन्त्रयत |
| उत्तम | यन्त्रयाणि / यन्त्राणि | यन्त्रयाव / यन्त्राव | यन्त्रयाम / यन्त्राम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: यन्त्रति · लट् (आत्मने.): यन्त्रयते · लिट्: यन्त्रयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): यन्त्रयाञ्चक्रे · लुट्: यन्त्रयिता · लुट् (आत्मने.): यन्त्रयिता · लृट्: यन्त्रयिष्यति · लृट् (आत्मने.): यन्त्रयिष्यते · लोट्: यन्त्रतात् · लोट् (आत्मने.): यन्त्रयताम् · लङ्: अयन्त्रत् · लङ् (आत्मने.): अयन्त्रयत · विधिलिङ्: यन्त्रयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): यन्त्रयेत · आशीर्लिङ्: यन्त्र्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): यन्त्रयिषीष्ट · लुङ्: अयन्त्रीत् · लुङ् (आत्मने.): अययन्त्रत · लृङ्: अयन्त्रयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अयन्त्रयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यन्त्रण · ण्वुल्: यन्त्रकः · तृच्: यन्त्रिता · यत्: यन्त्र्यः · ण्यत्: यन्त्र्यः · तव्य: यन्त्रितव्यः · अनीयर्: यन्त्रणीयः · क्त: यन्त्रितः · क्तवतु: यन्त्रितवान् · शतृ: यन्त्रन् · स्य-शतृ: यन्त्रिष्यन् · शानच्: यन्त्रयमाणः · क्त्वा: यन्त्रित्वा · ल्यप्: प्रयन्त्र्य · तुमुन्: यन्त्रितुम् · णमुल्: यन्त्रम् · घञ्: यन्त्रः · क्तिन्: यन्त्र्ति · क्वसु: ययन्त्र्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| यन्त्रय | यन्त्र् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: यन्त्र् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
यन्त्रय 📚 ➤ संकोच करना, लजाना
संस्कृत: सङ्कोचे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| यन्त्र् 📚 | (rather Nom. fr. यन्त्र See col. 3) cl. 10. P. (Dhātup. xxxii, 3) यन्त… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड