॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रापणे
अंग्रेज़ी: to go, to pass
व्युत्पत्ति: यत् + ऋन्, वृद्धिश्च
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यातृ | यातृणी | यातॄणि |
| द्वितीया | यातृ | यातृणी | यातॄणि |
| तृतीया | यातृणा / यात्रा | यातृभ्याम् | यातृभिः |
| चतुर्थी | यातृणे / यात्रे | यातृभ्याम् | यातृभ्यः |
| पञ्चमी | यातृणः / यातुः | यातृभ्याम् | यातृभ्यः |
| षष्ठी | यातृणः / यातुः | यातृणोः / यात्रोः | यातॄणाम् |
| सप्तमी | यातृणि / यातरि | यातृणोः / यात्रोः | यातृषु |
| सम्बोधन | हे यातृ / हे यातः | हे यातृणी | हे यातॄणि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | याति | यातः | यान्ति |
| मध्यम | यासि | याथः | याथ |
| उत्तम | यामि | यावः | यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: याति · लिट्: ययौ · लुट्: याता · लृट्: यास्यति · लोट्: यातात् · लङ्: अयात् · विधिलिङ्: यायात् · आशीर्लिङ्: यायात् · लुङ्: अयासीत् · लृङ्: अयास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यान · ण्वुल्: यायकः · तृच्: याता · यत्: येयः · तव्य: यातव्यः · अनीयर्: यानीयः · क्त: यातः · क्तवतु: यातवान् · शतृ: यान् · स्य-शतृ: यास्यन् · क्त्वा: यात्वा · ल्यप्: प्रयाय · तुमुन्: यातुम् · णमुल्: यायम् · घञ्: यायः · क्तिन्: याति · क्वसु: ययिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| यातृ | यातृ (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: या + तृच् 📚 अन्य सम्भावना: यातृ (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: या + तृच् | यातृ (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: या + तृच् |
यातृ 📚 ➤ जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रापणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| यातृ 📚 | mfn. going, travelling, marching, being on a journey, RV | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| यातृ |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड