॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रयास करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: प्रयत्ने
अंग्रेज़ी: to endeavour,to strive, to try
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यासनम् | यासने | यासनानि |
| द्वितीया | यासनम् | यासने | यासनानि |
| तृतीया | यासनेन | यासनाभ्याम् | यासनैः |
| चतुर्थी | यासनाय | यासनाभ्याम् | यासनेभ्यः |
| पञ्चमी | यासनात् / यासनाद् | यासनाभ्याम् | यासनेभ्यः |
| षष्ठी | यासनस्य | यासनयोः | यासनानाम् |
| सप्तमी | यासने | यासनयोः | यासनेषु |
| सम्बोधन | हे यासन | हे यासने | हे यासनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | यसति / यस्यति | यसतः / यस्यतः | यसन्ति / यस्यन्ति |
| मध्यम | यससि / यस्यसि | यसथः / यस्यथः | यसथ / यस्यथ |
| उत्तम | यसामि / यस्यामि | यसावः / यस्यावः | यसामः / यस्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: यसति · लिट्: ययास · लुट्: यसिता · लृट्: यसिष्यति · लोट्: यसतात् · लङ्: अयसत् · विधिलिङ्: यसेत् · आशीर्लिङ्: यस्यात् · लुङ्: अयसत् · लृङ्: अयसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यसन · ण्वुल्: यासकः · तृच्: यसिता · ण्यत्: यास्यः · तव्य: यसितव्यः · अनीयर्: यसनीयः · क्त: यस्तः · क्तवतु: यस्तवान् · शतृ: यस्यन् · स्य-शतृ: यसिष्यन् · क्त्वा: यस्त्वा · ल्यप्: प्रयस्य · तुमुन्: यसितुम् · णमुल्: यासम् · घञ्: यासः · क्तिन्: यस्ति · क्वसु: येसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| यासनम् | यासन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: यस् + णिच्+ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: यासन (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: यस् + णिच्+ल्युट् |
यासनम् 📚 ➤ प्रयास करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: प्रयत्ने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| यासन 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड