॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मणि, आभूषण, हीरा
संस्कृत: रत्नम्, स्वजातिश्रेष्ठः · पर्याय: मणि, वसु
व्युत्पत्ति: रमतेऽत्र, रम् + न, तान्तादेशः
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रत्नम् | रत्ने | रत्नानि |
| द्वितीया | रत्नम् | रत्ने | रत्नानि |
| तृतीया | रत्नेन | रत्नाभ्याम् | रत्नैः |
| चतुर्थी | रत्नाय | रत्नाभ्याम् | रत्नेभ्यः |
| पञ्चमी | रत्नात् / रत्नाद् | रत्नाभ्याम् | रत्नेभ्यः |
| षष्ठी | रत्नस्य | रत्नयोः | रत्नानाम् |
| सप्तमी | रत्ने | रत्नयोः | रत्नेषु |
| सम्बोधन | हे रत्न | हे रत्ने | हे रत्नानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रत्नम् | रत्न (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: रत्न (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
रत्नम् 📚 ➤ मणि, आभूषण, हीरा
संस्कृत: रत्नम्, स्वजातिश्रेष्ठः · पर्याय: मणि, वसु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रत्न 📚 | कुछ विशिष्ट छोटे, चमकीले, बहुमूल्य पदार्थ, विशेषतः खनिज पदार्थ या पत्थ… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| रत्न |
रत्न (२.९.९३) — मणि, मोती वसु (पुं॰) (३.३.२४३) — आठ, अग्नि, किरण, धन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड