॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: स्वाद लेना, चखना, प्रीती करना, प्यार करना
संस्कृत: आस्वादनस्नेहनयोः
अंग्रेज़ी: to tastem to love, to have affection
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अररसत | अररसेताम् | अररसन्त |
| मध्यम | अररसथाः | अररसेथाम् | अररसध्वम् |
| उत्तम | अररसे | अररसावहि | अररसामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रसयति · लट् (आत्मने.): रसयते · लिट्: रसयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): रसयाञ्चक्रे · लुट्: रसयिता · लुट् (आत्मने.): रसयिता · लृट्: रसयिष्यति · लृट् (आत्मने.): रसयिष्यते · लोट्: रसयतात् · लोट् (आत्मने.): रसयताम् · लङ्: अरसयत् · लङ् (आत्मने.): अरसयत · विधिलिङ्: रसयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): रसयेत · आशीर्लिङ्: रस्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रसयिषीष्ट · लुङ्: अररसत् · लुङ् (आत्मने.): अररसत · लृङ्: अरसयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अरसयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रसन · ण्वुल्: रसकः · तृच्: रसयिता · यत्: रस्यः · तव्य: रसयितव्यः · अनीयर्: रसनीयः · क्त: रसितः · क्तवतु: रसितवान् · शतृ: रसयन् · स्य-शतृ: रसयिष्यन् · शानच्: रसयमानः · क्त्वा: रसयित्वा · ल्यप्: प्ररसय्य · तुमुन्: रसयितुम् · णमुल्: रसम् · क्तिन्: रस्ति · क्वसु: रसयाम्बभूवान्
अर्थ: = याव जौ से तैयार किया हुआ आहार
संस्कृत: लाक्षा · पर्याय: लाक्षा, राक्षा, जतु, अलक्त, द्रुमामय
व्युत्पत्ति: यु + अच् + अण् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यावः | यावौ | यावाः |
| द्वितीया | यावम् | यावौ | यावान् |
| तृतीया | यावेन | यावाभ्याम् | यावैः |
| चतुर्थी | यावाय | यावाभ्याम् | यावेभ्यः |
| पञ्चमी | यावात् / यावाद् | यावाभ्याम् | यावेभ्यः |
| षष्ठी | यावस्य | यावयोः | यावानाम् |
| सप्तमी | यावे | यावयोः | यावेषु |
| सम्बोधन | हे याव | हे यावौ | हे यावाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रसि | रस धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: रसिन् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | रसिन् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| याव | याव (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: यु + अच्) अन्य सम्भावना: याव (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: यु + अच् |
रसि 📚 ➤ स्वाद लेना, चखना, प्रीती करना, प्यार करना
संस्कृत: आस्वादनस्नेहनयोः
याव 📚 ➤ = याव जौ से तैयार किया हुआ आहार
संस्कृत: लाक्षा · पर्याय: लाक्षा, राक्षा, जतु, अलक्त, द्रुमामय
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रस् 📚 | (cf. √ 1. रास्) cl. 1. P. (Dhātup. xvii, 63) रसति (rarely Ā. ˚ते; pf. … | 🔵🟣 |
| याव 📚 | जौ का सत्तू | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| याव |
लाख (२.६.१२६) — लाक्षा, राक्षा, जतु, अलक्त, द्रुमामय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड