२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
रस (रस)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0477
धात्वर्थ: आस्वादनस्नेहनयोः — स्वाद लेना, चखना, प्रीती करना, प्यार करना (to tastem to love, to have affection)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयति रसयतः रसयन्ति मध्यम रसयसि रसयथः रसयथ उत्तम रसयामि रसयावः रसयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयतात् / रसयताद् / रसयतु रसयताम् रसयन्तु मध्यम रसय / रसयतात् / रसयताद् रसयतम् रसयत उत्तम रसयानि रसयाव रसयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरसयत् / अरसयद् अरसयताम् अरसयन् मध्यम अरसयः अरसयतम् अरसयत उत्तम अरसयम् अरसयाव अरसयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयेत् / रसयेद् रसयेताम् रसयेयुः मध्यम रसयेः रसयेतम् रसयेत उत्तम रसयेयम् रसयेव रसयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयिष्यति रसयिष्यतः रसयिष्यन्ति मध्यम रसयिष्यसि रसयिष्यथः रसयिष्यथ उत्तम रसयिष्यामि रसयिष्यावः रसयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयिता रसयितारौ रसयितारः मध्यम रसयितासि रसयितास्थः रसयितास्थ उत्तम रसयितास्मि रसयितास्वः रसयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयाञ्चकार / रसयामास / रसयाम्बभूव रसयाञ्चक्रतुः / रसयामासतुः / रसयाम्बभूवतुः रसयाञ्चक्रुः / रसयामासुः / रसयाम्बभूवुः मध्यम रसयाञ्चकर्थ / रसयामासिथ / रसयाम्बभूविथ रसयाञ्चक्रथुः / रसयामासथुः / रसयाम्बभूवथुः रसयाञ्चक्र / रसयामास / रसयाम्बभूव उत्तम रसयाञ्चकर / रसयाञ्चकार / रसयामास / रसयाम्बभूव रसयाञ्चकृव / रसयामासिव / रसयाम्बभूविव रसयाञ्चकृम / रसयामासिम / रसयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अररसत् / अररसद् अररसताम् अररसन् मध्यम अररसः अररसतम् अररसत उत्तम अररसम् अररसाव अररसाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रस्यात् / रस्याद् रस्यास्ताम् रस्यासुः मध्यम रस्याः रस्यास्तम् रस्यास्त उत्तम रस्यासम् रस्यास्व रस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरसयिष्यत् / अरसयिष्यद् अरसयिष्यताम् अरसयिष्यन् मध्यम अरसयिष्यः अरसयिष्यतम् अरसयिष्यत उत्तम अरसयिष्यम् अरसयिष्याव अरसयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयते रसयेते रसयन्ते मध्यम रसयसे रसयेथे रसयध्वे उत्तम रसये रसयावहे रसयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयताम् रसयेताम् रसयन्ताम् मध्यम रसयस्व रसयेथाम् रसयध्वम् उत्तम रसयै रसयावहै रसयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरसयत अरसयेताम् अरसयन्त मध्यम अरसयथाः अरसयेथाम् अरसयध्वम् उत्तम अरसये अरसयावहि अरसयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयेत रसयेयाताम् रसयेरन् मध्यम रसयेथाः रसयेयाथाम् रसयेध्वम् उत्तम रसयेय रसयेवहि रसयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयिष्यते रसयिष्येते रसयिष्यन्ते मध्यम रसयिष्यसे रसयिष्येथे रसयिष्यध्वे उत्तम रसयिष्ये रसयिष्यावहे रसयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयिता रसयितारौ रसयितारः मध्यम रसयितासे रसयितासाथे रसयिताध्वे उत्तम रसयिताहे रसयितास्वहे रसयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयाञ्चक्रे / रसयामास / रसयाम्बभूव रसयाञ्चक्राते / रसयामासतुः / रसयाम्बभूवतुः रसयाञ्चक्रिरे / रसयामासुः / रसयाम्बभूवुः मध्यम रसयाञ्चकृषे / रसयामासिथ / रसयाम्बभूविथ रसयाञ्चक्राथे / रसयामासथुः / रसयाम्बभूवथुः रसयाञ्चकृढ्वे / रसयामास / रसयाम्बभूव उत्तम रसयाञ्चक्रे / रसयामास / रसयाम्बभूव रसयाञ्चकृवहे / रसयामासिव / रसयाम्बभूविव रसयाञ्चकृमहे / रसयामासिम / रसयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अररसत अररसेताम् अररसन्त मध्यम अररसथाः अररसेथाम् अररसध्वम् उत्तम अररसे अररसावहि अररसामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयिषीष्ट रसयिषीयास्ताम् रसयिषीरन् मध्यम रसयिषीष्ठाः रसयिषीयास्थाम् रसयिषीढ्वम् / रसयिषीध्वम् उत्तम रसयिषीय रसयिषीवहि रसयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरसयिष्यत अरसयिष्येताम् अरसयिष्यन्त मध्यम अरसयिष्यथाः अरसयिष्येथाम् अरसयिष्यध्वम् उत्तम अरसयिष्ये अरसयिष्यावहि अरसयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रस्यते रस्येते रस्यन्ते मध्यम रस्यसे रस्येथे रस्यध्वे उत्तम रस्ये रस्यावहे रस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रस्यताम् रस्येताम् रस्यन्ताम् मध्यम रस्यस्व रस्येथाम् रस्यध्वम् उत्तम रस्यै रस्यावहै रस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरस्यत अरस्येताम् अरस्यन्त मध्यम अरस्यथाः अरस्येथाम् अरस्यध्वम् उत्तम अरस्ये अरस्यावहि अरस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रस्येत रस्येयाताम् रस्येरन् मध्यम रस्येथाः रस्येयाथाम् रस्येध्वम् उत्तम रस्येय रस्येवहि रस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रसयिष्यते / रसिष्यते रसयिष्येते / रसिष्येते रसयिष्यन्ते / रसिष्यन्ते मध्यम रसयिष्यसे / रसिष्यसे रसयिष्येथे / रसिष्येथे रसयिष्यध्वे / रसिष्यध्वे उत्तम रसयिष्ये / रसिष्ये रसयिष्यावहे / रसिष्यावहे रसयिष्यामहे / रसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त रसन — — रसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त रसक रसकः रसिका रसकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त रसयितृ रसयिता रसयित्री रसयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त रस्य रस्यः रस्या रस्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) रसयितव्य रसयितव्यः रसयितव्या रसयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त रसनीय रसनीयः रसनीया रसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) रसित रसितः रसिता रसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) रसितवत् रसितवान् रसितवती रसितवत् / रसितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) रसयत् रसयन् रसयन्ती रसयत् / रसयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त रसयिष्यत् रसयिष्यन् रसयिष्यती / रसयिष्यन्ती रसयिष्यत् / रसयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) रसयमान रसयमानः रसयमाना रसयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) रसयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्ररसय्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) रसयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय रसम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त रस्ति — रस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त रसयाम्बभूवस् रसयाम्बभूवान् रसयाम्बभूषी रसयाम्बभूवत् / रसयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।