॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: एकान्तता, एकान्तवास, अकेलापन, एकाकीपन, निर्जनता
संस्कृत: विजनः · पर्याय: विविक्त, विजन, छन्न, निःशलाक, उपांशु
व्युत्पत्ति: रह् + असुन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रहः | रहसी | रहांसि |
| द्वितीया | रहः | रहसी | रहांसि |
| तृतीया | रहसा | रहोभ्याम् | रहोभिः |
| चतुर्थी | रहसे | रहोभ्याम् | रहोभ्यः |
| पञ्चमी | रहसः | रहोभ्याम् | रहोभ्यः |
| षष्ठी | रहसः | रहसोः | रहसाम् |
| सप्तमी | रहसि | रहसोः | रहस्सु / रहःसु |
| सम्बोधन | हे रहः | हे रहसी | हे रहांसि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: मनन करना, मन को एकाग्र करना, पूजा करना
संस्कृत: समाधौ
अंग्रेज़ी: to meditate,to practise, to concentrate, to think, to pray, to worship
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शीलतात् / शीलताद् / शीलतु | शीलताम् | शीलन्तु |
| मध्यम | शील / शीलतात् / शीलताद् | शीलतम् | शीलत |
| उत्तम | शीलानि | शीलाव | शीलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शीलति · लिट्: शिशील · लुट्: शीलिता · लृट्: शीलिष्यति · लोट्: शीलतात् · लङ्: अशीलत् · विधिलिङ्: शीलेत् · आशीर्लिङ्: शील्यात् · लुङ्: अशीलीत् · लृङ्: अशीलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शीलन · ण्वुल्: शीलकः · तृच्: शीलिता · ण्यत्: शील्यः · तव्य: शीलितव्यः · अनीयर्: शीलनीयः · क्त: शीलितः · क्तवतु: शीलितवान् · शतृ: शीलन् · स्य-शतृ: शीलिष्यन् · क्त्वा: शीलित्वा · ल्यप्: प्रशील्य · तुमुन्: शीलितुम् · णमुल्: शीलम् · घञ्: शीलः · क्तिन्: शील्ति · क्वसु: शिशील्वान्
रहः 📚 ➤ एकान्तता, एकान्तवास, अकेलापन, एकाकीपन, निर्जनता
संस्कृत: विजनः · पर्याय: विविक्त, विजन, छन्न, निःशलाक, उपांशु
शील 📚 ➤ मनन करना, मन को एकाग्र करना, पूजा करना
संस्कृत: समाधौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रहस् 📚 | गुप्त भेद । छिपी बात | 🟠🔵🟣 |
| शील् 📚 | (rather Nom. fr. शील below) cl. 1. P. शीलति (pf. शिशील &c.), to medita… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| रहस् |
एकान्त (२.८.२२) — विविक्त, विजन, छन्न, निःशलाक एकान्त में (२.८.२३) — उपांशु |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड