२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
शील् (शीलँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0601
धात्वर्थ: समाधौ — मनन करना, मन को एकाग्र करना, पूजा करना (to meditate,to practise, to concentrate, to think, to pray, to worship)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शीलति
शीलतः
शीलन्ति
मध्यम
शीलसि
शीलथः
शीलथ
उत्तम
शीलामि
शीलावः
शीलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शीलतात् / शीलताद् / शीलतु
शीलताम्
शीलन्तु
मध्यम
शील / शीलतात् / शीलताद्
शीलतम्
शीलत
उत्तम
शीलानि
शीलाव
शीलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशीलत् / अशीलद्
अशीलताम्
अशीलन्
मध्यम
अशीलः
अशीलतम्
अशीलत
उत्तम
अशीलम्
अशीलाव
अशीलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शीलेत् / शीलेद्
शीलेताम्
शीलेयुः
मध्यम
शीलेः
शीलेतम्
शीलेत
उत्तम
शीलेयम्
शीलेव
शीलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शीलिष्यति
शीलिष्यतः
शीलिष्यन्ति
मध्यम
शीलिष्यसि
शीलिष्यथः
शीलिष्यथ
उत्तम
शीलिष्यामि
शीलिष्यावः
शीलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शीलिता
शीलितारौ
शीलितारः
मध्यम
शीलितासि
शीलितास्थः
शीलितास्थ
उत्तम
शीलितास्मि
शीलितास्वः
शीलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिशील
शिशीलतुः
शिशीलुः
मध्यम
शिशीलिथ
शिशीलथुः
शिशील
उत्तम
शिशील
शिशीलिव
शिशीलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशीलीत् / अशीलीद्
अशीलिष्टाम्
अशीलिषुः
मध्यम
अशीलीः
अशीलिष्टम्
अशीलिष्ट
उत्तम
अशीलिषम्
अशीलिष्व
अशीलिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शील्यात् / शील्याद्
शील्यास्ताम्
शील्यासुः
मध्यम
शील्याः
शील्यास्तम्
शील्यास्त
उत्तम
शील्यासम्
शील्यास्व
शील्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशीलिष्यत् / अशीलिष्यद्
अशीलिष्यताम्
अशीलिष्यन्
मध्यम
अशीलिष्यः
अशीलिष्यतम्
अशीलिष्यत
उत्तम
अशीलिष्यम्
अशीलिष्याव
अशीलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शील्यते
शील्येते
शील्यन्ते
मध्यम
शील्यसे
शील्येथे
शील्यध्वे
उत्तम
शील्ये
शील्यावहे
शील्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शील्यताम्
शील्येताम्
शील्यन्ताम्
मध्यम
शील्यस्व
शील्येथाम्
शील्यध्वम्
उत्तम
शील्यै
शील्यावहै
शील्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशील्यत
अशील्येताम्
अशील्यन्त
मध्यम
अशील्यथाः
अशील्येथाम्
अशील्यध्वम्
उत्तम
अशील्ये
अशील्यावहि
अशील्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शील्येत
शील्येयाताम्
शील्येरन्
मध्यम
शील्येथाः
शील्येयाथाम्
शील्येध्वम्
उत्तम
शील्येय
शील्येवहि
शील्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शीलिष्यते
शीलिष्येते
शीलिष्यन्ते
मध्यम
शीलिष्यसे
शीलिष्येथे
शीलिष्यध्वे
उत्तम
शीलिष्ये
शीलिष्यावहे
शीलिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
शीलन
—
—
शीलनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
शीलक
शीलकः
शीलिका
शीलकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
शीलितृ
शीलिता
शीलित्री
शीलितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
शील्य
शील्यः
शील्या
शील्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
शीलितव्य
शीलितव्यः
शीलितव्या
शीलितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
शीलनीय
शीलनीयः
शीलनीया
शीलनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
शीलित
शीलितः
शीलिता
शीलितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
शीलितवत्
शीलितवान्
शीलितवती
शीलितवत् / शीलितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
शीलत्
शीलन्
शीलन्ती
शीलत् / शीलद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
शीलिष्यत्
शीलिष्यन्
शीलिष्यती / शीलिष्यन्ती
शीलिष्यत् / शीलिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
शीलित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रशील्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
शीलितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
शीलम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
शील
शीलः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
शील्ति
—
शील्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
शिशील्वस्
शिशील्वान्
शिशीलुषी
शिशील्वत् / शिशील्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।