॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: देना, मिल जाना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: दाने
अंग्रेज़ी: to give, to grant
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | राती | रात्यौ | रात्यः |
| द्वितीया | रातीम् | रात्यौ | रातीः |
| तृतीया | रात्या | रातीभ्याम् | रातीभिः |
| चतुर्थी | रात्यै | रातीभ्याम् | रातीभ्यः |
| पञ्चमी | रात्याः | रातीभ्याम् | रातीभ्यः |
| षष्ठी | रात्याः | रात्योः | रातीनाम् |
| सप्तमी | रात्याम् | रात्योः | रातीषु |
| सम्बोधन | हे राति | हे रात्यौ | हे रात्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | राति | रातः | रान्ति |
| मध्यम | रासि | राथः | राथ |
| उत्तम | रामि | रावः | रामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: राति · लिट्: ररौ · लुट्: राता · लृट्: रास्यति · लोट्: रातात् · लङ्: अरात् · विधिलिङ्: रायात् · आशीर्लिङ्: रायात् · लुङ्: अरासीत् · लृङ्: अरास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: राण · ण्वुल्: रायकः · तृच्: राता · यत्: रेयः · तव्य: रातव्यः · अनीयर्: राणीयः · क्त: रातः · क्तवतु: रातवान् · शतृ: रान् · स्य-शतृ: रास्यन् · क्त्वा: रात्वा · ल्यप्: प्रराय · तुमुन्: रातुम् · णमुल्: रायम् · घञ्: रायः · क्तिन्: राति · क्वसु: ररिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| राती | राती (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: रा + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: राति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: रै + क्तिन् | राति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: रै + क्तिन् |
राती 📚 ➤ देना, मिल जाना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: दाने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| राती 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड