॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लखतात् / लखताद् / लखतु | लखताम् | लखन्तु |
| मध्यम | लख / लखतात् / लखताद् | लखतम् | लखत |
| उत्तम | लखानि | लखाव | लखाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लखति · लिट्: ललाख · लुट्: लखिता · लृट्: लखिष्यति · लोट्: लखतात् · लङ्: अलखत् · विधिलिङ्: लखेत् · आशीर्लिङ्: लख्यात् · लुङ्: अलखीत् · लृङ्: अलखिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लखन · ण्वुल्: लाखकः · तृच्: लखिता · ण्यत्: लाख्यः · तव्य: लखितव्यः · अनीयर्: लखनीयः · क्त: लखितः · क्तवतु: लखितवान् · शतृ: लखन् · स्य-शतृ: लखिष्यन् · क्त्वा: लखित्वा · ल्यप्: प्रलख्य · तुमुन्: लखितुम् · णमुल्: लाखम् · घञ्: लाखः · क्तिन्: लक्ति · क्वसु: लेखिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| लख-लख | समास: लख + लख् तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: लख् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: लख (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लख् + अच् | लख (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लख् + अच् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लख 📚 | गतौ भ्वा० पर० सक० सेट् । लखति । अलखीत्--अला- खीत् । इदिदप्ययम् लङ्खति … | 🟢🟤 |
| लख् 📚 | (cf. √ लङ्ख् and लिङ्ख्) cl. 1. P. लखति, to go, move, Dhātup. v, 24 | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड