॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लखः | लखौ | लखाः |
| द्वितीया | लखम् | लखौ | लखान् |
| तृतीया | लखेन | लखाभ्याम् | लखैः |
| चतुर्थी | लखाय | लखाभ्याम् | लखेभ्यः |
| पञ्चमी | लखात् / लखाद् | लखाभ्याम् | लखेभ्यः |
| षष्ठी | लखस्य | लखयोः | लखानाम् |
| सप्तमी | लखे | लखयोः | लखेषु |
| सम्बोधन | हे लख | हे लखौ | हे लखाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लखति | लखतः | लखन्ति |
| मध्यम | लखसि | लखथः | लखथ |
| उत्तम | लखामि | लखावः | लखामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लखति · लिट्: ललाख · लुट्: लखिता · लृट्: लखिष्यति · लोट्: लखतात् · लङ्: अलखत् · विधिलिङ्: लखेत् · आशीर्लिङ्: लख्यात् · लुङ्: अलखीत् · लृङ्: अलखिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लखन · ण्वुल्: लाखकः · तृच्: लखिता · ण्यत्: लाख्यः · तव्य: लखितव्यः · अनीयर्: लखनीयः · क्त: लखितः · क्तवतु: लखितवान् · शतृ: लखन् · स्य-शतृ: लखिष्यन् · क्त्वा: लखित्वा · ल्यप्: प्रलख्य · तुमुन्: लखितुम् · णमुल्: लाखम् · घञ्: लाखः · क्तिन्: लक्ति · क्वसु: लेखिवान्
अर्थ: शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | राः | रौ | राः |
| द्वितीया | राम् | रौ | रः |
| तृतीया | रा | राभ्याम् | राभिः |
| चतुर्थी | रे | राभ्याम् | राभ्यः |
| पञ्चमी | रः | राभ्याम् | राभ्यः |
| षष्ठी | रः | रोः | राम् |
| सप्तमी | रि | रोः | रासु |
| सम्बोधन | हे राः | हे रौ | हे राः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रायति | रायतः | रायन्ति |
| मध्यम | रायसि | रायथः | रायथ |
| उत्तम | रायामि | रायावः | रायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रायति · लिट्: ररौ · लुट्: राता · लृट्: रास्यति · लोट्: रायतात् · लङ्: अरायत् · विधिलिङ्: रायेत् · आशीर्लिङ्: रायात् · लुङ्: अरासीत् · लृङ्: अरास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: राण · ण्वुल्: रायकः · तृच्: राता · यत्: रेयः · तव्य: रातव्यः · अनीयर्: राणीयः · क्त: रातः · क्तवतु: रातवान् · शतृ: रायन् · स्य-शतृ: रास्यन् · क्त्वा: रात्वा · ल्यप्: प्रराय · तुमुन्: रातुम् · णमुल्: रायम् · घञ्: रायः · क्तिन्: राति · क्वसु: ररिवान्
अर्थ: क्रोध
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
लखौ 📚 ➤ जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
रि 📚 ➤ शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
इ 📚 ➤ क्रोध
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लख 📚 | गतौ भ्वा० पर० सक० सेट् । लखति । अलखीत्--अला- खीत् । इदिदप्ययम् लङ्खति … | 🟢🟤 |
| रा 📚 | (आ), f. (only L.) amorous play (= विभ्रम) | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| लखौरी | रि + इ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड