॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: समर्थ होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: सामर्थ्ये
अंग्रेज़ी: to be competent, to be able, to be powerful
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लाघः | लाघौ | लाघाः |
| द्वितीया | लाघम् | लाघौ | लाघान् |
| तृतीया | लाघेन | लाघाभ्याम् | लाघैः |
| चतुर्थी | लाघाय | लाघाभ्याम् | लाघेभ्यः |
| पञ्चमी | लाघात् / लाघाद् | लाघाभ्याम् | लाघेभ्यः |
| षष्ठी | लाघस्य | लाघयोः | लाघानाम् |
| सप्तमी | लाघे | लाघयोः | लाघेषु |
| सम्बोधन | हे लाघ | हे लाघौ | हे लाघाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लाघते | लाघेते | लाघन्ते |
| मध्यम | लाघसे | लाघेथे | लाघध्वे |
| उत्तम | लाघे | लाघावहे | लाघामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): लाघते · लिट् (आत्मने.): ललाघे · लुट् (आत्मने.): लाघिता · लृट् (आत्मने.): लाघिष्यते · लोट् (आत्मने.): लाघताम् · लङ् (आत्मने.): अलाघत · विधिलिङ् (आत्मने.): लाघेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लाघिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अलाघिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अलाघिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लाघन · ण्वुल्: लाघकः · तृच्: लाघिता · ण्यत्: लाघ्यः · तव्य: लाघितव्यः · अनीयर्: लाघनीयः · क्त: लाघितः · क्तवतु: लाघितवान् · शानच्: लाघमानः · क्त्वा: लाघित्वा · ल्यप्: प्रलाघ्य · तुमुन्: लाघितुम् · णमुल्: लाघम् · घञ्: लाघः · क्तिन्: लाग्धि · क्वसु: ललाघ्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| लाघ | लाघ (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लाघ् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: लाघ (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लाघ् + अच् |
लाघ 📚 ➤ समर्थ होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: सामर्थ्ये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लाघ 📚 | सामर्थ्ये भ्वा० आ० अक० सेट् । लाघते अलाघिष्ट । ऋदित् चङि न ह्रस्वः | 🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड