॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: लालची, लोभी, लोलुप
संस्कृत: गार्द्ध्ये · पर्याय: गृध्नु, गर्धन, अभिलाषुक, तृष्णज्
अंग्रेज़ी: to long for, to wish, to be greedy, to desire
व्युत्पत्ति: लुभ्+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लुब्धः | लुब्धौ | लुब्धाः |
| द्वितीया | लुब्धम् | लुब्धौ | लुब्धान् |
| तृतीया | लुब्धेन | लुब्धाभ्याम् | लुब्धैः |
| चतुर्थी | लुब्धाय | लुब्धाभ्याम् | लुब्धेभ्यः |
| पञ्चमी | लुब्धात् / लुब्धाद् | लुब्धाभ्याम् | लुब्धेभ्यः |
| षष्ठी | लुब्धस्य | लुब्धयोः | लुब्धानाम् |
| सप्तमी | लुब्धे | लुब्धयोः | लुब्धेषु |
| सम्बोधन | हे लुब्ध | हे लुब्धौ | हे लुब्धाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लुभ्यति | लुभ्यतः | लुभ्यन्ति |
| मध्यम | लुभ्यसि | लुभ्यथः | लुभ्यथ |
| उत्तम | लुभ्यामि | लुभ्यावः | लुभ्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लुभ्यति · लिट्: लुलोभ · लुट्: लोब्धा · लृट्: लोभिष्यति · लोट्: लुभ्यतात् · लङ्: अलुभ्यत् · विधिलिङ्: लुभ्येत् · आशीर्लिङ्: लुभ्यात् · लुङ्: अलुभत् · लृङ्: अलोभिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लोभन · ण्वुल्: लोभकः · तृच्: लोब्धा · ण्यत्: लोभ्यः · तव्य: लोब्धव्यः · अनीयर्: लोभनीयः · क्त: लुभितः · क्तवतु: लुभितवान् · शतृ: लुभ्यन् · स्य-शतृ: लोभिष्यन् · क्त्वा: लुभित्वा · ल्यप्: प्रलुभ्य · तुमुन्: लोब्धुम् · णमुल्: लोभम् · घञ्: लोभः · क्तिन्: लुब्धि · क्वसु: लुलुभ्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| लुब्धः | लुब्ध (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: लुभ् + क्त 📚 |
लुब्धः 📚 ➤ लालची, लोभी, लोलुप
संस्कृत: गार्द्ध्ये · पर्याय: गृध्नु, गर्धन, अभिलाषुक, तृष्णज्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लुब्ध 📚 | लोभयुक्त । प्रबल आकांक्षायुक्त । अत्यंत राग- युक्त । लुभाया हुआ । ललचा… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| लुब्ध |
लोभी (३.१.२२) — गृध्नु, गर्धन, अभिलाषुक, तृष्णज् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड