॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बच्चों को प्यार करने वाला, बच्चों के प्रति स्नेहशील
व्युत्पत्ति: वत्सं लाति ला + क (तद्धितान्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वत्सला | वत्सले | वत्सलाः |
| द्वितीया | वत्सलाम् | वत्सले | वत्सलाः |
| तृतीया | वत्सलया | वत्सलाभ्याम् | वत्सलाभिः |
| चतुर्थी | वत्सलायै | वत्सलाभ्याम् | वत्सलाभ्यः |
| पञ्चमी | वत्सलायाः | वत्सलाभ्याम् | वत्सलाभ्यः |
| षष्ठी | वत्सलायाः | वत्सलयोः | वत्सलानाम् |
| सप्तमी | वत्सलायाम् | वत्सलयोः | वत्सलासु |
| सम्बोधन | हे वत्सले | हे वत्सले | हे वत्सलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वत्सला | वत्सला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वत्सला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन | वत्सला (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन |
वत्सला 📚 ➤ बच्चों को प्यार करने वाला, बच्चों के प्रति स्नेहशील
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वत्सला 📚 | स्त्री, (वत्से कामोऽस्त्यस्या इति । लच् । यद्वा, वत्सं लातीति । ला + क… | 🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड