॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: एक प्रत्यय जो ‘स्वामित्व’ की भावना को प्रकट करने के लिए ‘संज्ञाशब्दों के साथ लगाया जाता है
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वत् / वद् | वती | वन्ति |
| द्वितीया | वत् / वद् | वती | वन्ति |
| तृतीया | वता | वद्भ्याम् | वद्भिः |
| चतुर्थी | वते | वद्भ्याम् | वद्भ्यः |
| पञ्चमी | वतः | वद्भ्याम् | वद्भ्यः |
| षष्ठी | वतः | वतोः | वताम् |
| सप्तमी | वति | वतोः | वत्सु |
| सम्बोधन | हे वत् / हे वद् | हे वती | हे वन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: शत्रु,दुश्मन
संस्कृत: शत्रुः · पर्याय: रिपु, वैरिन्, सपत्न, द्विषत्, द्वेषण
व्युत्पत्ति: ऋ+इन
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अरिः | अरी | अरयः |
| द्वितीया | अरिम् | अरी | अरीन् |
| तृतीया | अरिणा | अरिभ्याम् | अरिभिः |
| चतुर्थी | अरये | अरिभ्याम् | अरिभ्यः |
| पञ्चमी | अरेः | अरिभ्याम् | अरिभ्यः |
| षष्ठी | अरेः | अर्योः | अरीणाम् |
| सप्तमी | अरौ | अर्योः | अरिषु |
| सम्बोधन | हे अरे | हे अरी | हे अरयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
वत् 📚 ➤ एक प्रत्यय जो ‘स्वामित्व’ की भावना को प्रकट करने के लिए ‘संज्ञाशब्दों के साथ लगाया जाता है
अरी 📚 ➤ शत्रु,दुश्मन
संस्कृत: शत्रुः · पर्याय: रिपु, वैरिन्, सपत्न, द्विषत्, द्वेषण
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वत् 📚 | समान । तुल्य । सद्दश । जैसे, पुत्रवत् । मित्रवत् | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अरि 📚 | शत्रु । बैरी । चक्र | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अरि |
शत्रु के नाम (२.८.१०) — रिपु, वैरी, सपत्न, द्विषत्, द्वेषण, दुर्हृद् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| वदरी | वत् + अरी | जश्त्व | झलां जशोऽन्ते (८.२.३९) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड