🌸 पदच्छेदः स्वचालित
वलयिता
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
वलयिता
अर्थ: घिरा हुआ, घेरा हुआ, लपेटा हुआ
व्युत्पत्ति: वलय + इतच् (तद्धितान्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- वलयिता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन
- वल् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक)
- वल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक)
- वलयिता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
- वलयिता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
- वलयित (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
- वलयितृ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन
- वलयिता (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — वलयिता (स्त्रीलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | वलयिता | वलयिते | वलयिताः |
| द्वितीया | वलयिताम् | वलयिते | वलयिताः |
| तृतीया | वलयितया | वलयिताभ्याम् | वलयिताभिः |
| चतुर्थी | वलयितायै | वलयिताभ्याम् | वलयिताभ्यः |
| पञ्चमी | वलयितायाः | वलयिताभ्याम् | वलयिताभ्यः |
| षष्ठी | वलयितायाः | वलयितयोः | वलयितानाम् |
| सप्तमी | वलयितायाम् | वलयितयोः | वलयितासु |
| सम्बोधन | हे वलयिते | हे वलयिते | हे वलयिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — वलयिता
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
वलयिता वि॰ [सं॰ वलयितृ] वेष्ठित करनेवाला । घेरनेवाला [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| वलयिता | वलयिता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वल् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | वल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
वलयिता 📚 ➤ घिरा हुआ, घेरा हुआ, लपेटा हुआ
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| वलयिता 📚 | वेष्ठित करनेवाला । घेरनेवाला | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
❖ समासः
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
❖ कृदन्तः
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
❖ तद्धितान्तः
- वलयिता: वलय + इतच् (कोश-व्युत्पत्ति)
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।