॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बोलना, भाषण करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: परिभाषणे
अंग्रेज़ी: a thorn, L.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वल्कितः | वल्कितौ | वल्किताः |
| द्वितीया | वल्कितम् | वल्कितौ | वल्कितान् |
| तृतीया | वल्कितेन | वल्किताभ्याम् | वल्कितैः |
| चतुर्थी | वल्किताय | वल्किताभ्याम् | वल्कितेभ्यः |
| पञ्चमी | वल्कितात् / वल्किताद् | वल्किताभ्याम् | वल्कितेभ्यः |
| षष्ठी | वल्कितस्य | वल्कितयोः | वल्कितानाम् |
| सप्तमी | वल्किते | वल्कितयोः | वल्कितेषु |
| सम्बोधन | हे वल्कित | हे वल्कितौ | हे वल्किताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वल्कयति | वल्कयतः | वल्कयन्ति |
| मध्यम | वल्कयसि | वल्कयथः | वल्कयथ |
| उत्तम | वल्कयामि | वल्कयावः | वल्कयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वल्कयति · लट् (आत्मने.): वल्कयते · लिट्: वल्कयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): वल्कयाञ्चक्रे · लुट्: वल्कयिता · लुट् (आत्मने.): वल्कयिता · लृट्: वल्कयिष्यति · लृट् (आत्मने.): वल्कयिष्यते · लोट्: वल्कयतात् · लोट् (आत्मने.): वल्कयताम् · लङ्: अवल्कयत् · लङ् (आत्मने.): अवल्कयत · विधिलिङ्: वल्कयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): वल्कयेत · आशीर्लिङ्: वल्क्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वल्कयिषीष्ट · लुङ्: अववल्कत् · लुङ् (आत्मने.): अववल्कत · लृङ्: अवल्कयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अवल्कयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वल्कन · ण्वुल्: वल्ककः · तृच्: वल्कयिता · यत्: वल्क्यः · तव्य: वल्कयितव्यः · अनीयर्: वल्कनीयः · क्त: वल्कितः · क्तवतु: वल्कितवान् · शतृ: वल्कयन् · स्य-शतृ: वल्कयिष्यन् · शानच्: वल्कयमानः · क्त्वा: वल्कयित्वा · ल्यप्: प्रवल्क्य · तुमुन्: वल्कयितुम् · णमुल्: वल्कम् · क्तिन्: वल्क्ति · क्वसु: वल्कयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वल्कित | वल्कित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वल्क् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: वल्कित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वल्क् + क्त |
वल्कित 📚 ➤ बोलना, भाषण करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: परिभाषणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वल्कित 📚 | m. a thorn, L | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड