॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तुम
संस्कृत: त्वम्
अंग्रेज़ी: You
व्युत्पत्ति: युष् + मदिक्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | त्वम् | त्वाम् | यूयम् |
| द्वितीया | त्वाम् | त्वाम् | त्वान् |
| तृतीया | त्वया | त्वाभ्याम् | त्वाभिः |
| चतुर्थी | तुभ्यम् | त्वाभ्याम् | त्वभ्यम् |
| पञ्चमी | त्वत् / त्वद् | त्वाभ्याम् | त्वत् / त्वद् |
| षष्ठी | तव | त्वयोः | त्वाकम् |
| सप्तमी | त्वयि | त्वयोः | त्वासु |
| सम्बोधन | हे त्वम् | हे त्वाम् | हे यूयम् |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: पर जाना, तैरना
संस्कृत: प्लवनतरणयोः
अंग्रेज़ी: to cross, to float, to swim
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तरतात् / तरताद् / तरतु | तरताम् | तरन्तु |
| मध्यम | तर / तरतात् / तरताद् | तरतम् | तरत |
| उत्तम | तराणि | तराव | तराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तरति · लिट्: ततार · लुट्: तरिता · लृट्: तरिष्यति · लोट्: तरतात् · लङ्: अतरत् · विधिलिङ्: तरेत् · आशीर्लिङ्: तीर्यात् · लुङ्: अतारीत् · लृङ्: अतरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तरण · ण्वुल्: तारकः · तृच्: तरीता · ण्यत्: तार्यः · तव्य: तरीतव्यः · अनीयर्: तरणीयः · क्त: तीर्णः · क्तवतु: तीर्णवान् · शतृ: तरन् · स्य-शतृ: तरीष्यन् · क्त्वा: तीर्त्वा · ल्यप्: प्रतीर्य · तुमुन्: तरीतुम् · णमुल्: तारम् · क्तिन्: तीर्णि · क्वसु: तितीर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वः | युष्मद् (त्रि.) — षष्ठी विभक्ति, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: युष्मद् (त्रि.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन | युष्मद् (त्रि.) — चतुर्थी विभक्ति, बहुवचन |
| तर | तॄ धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: तर (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: तॄ + अच् | तर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| युष्मद् 📚 | the base of the 2nd pers. pron. as used in comp | 🔵🟣🟢🟤 |
| तॄ 📚 | cl. 1. P. (rarely Ā.) तरति (Subj. तरत्, impf. अतरत्, p. तरत् inf. … | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| वस्तर | वः + तर | विसर्ग → स् | विसर्जनीयस्य सः (८.३.३४) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड