॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कोशिश करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
अंग्रेज़ी: to endeavour, to try
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वाहनीयः | वाहनीयौ | वाहनीयाः |
| द्वितीया | वाहनीयम् | वाहनीयौ | वाहनीयान् |
| तृतीया | वाहनीयेन | वाहनीयाभ्याम् | वाहनीयैः |
| चतुर्थी | वाहनीयाय | वाहनीयाभ्याम् | वाहनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | वाहनीयात् / वाहनीयाद् | वाहनीयाभ्याम् | वाहनीयेभ्यः |
| षष्ठी | वाहनीयस्य | वाहनीययोः | वाहनीयानाम् |
| सप्तमी | वाहनीये | वाहनीययोः | वाहनीयेषु |
| सम्बोधन | हे वाहनीय | हे वाहनीयौ | हे वाहनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वाहते | वाहेते | वाहन्ते |
| मध्यम | वाहसे | वाहेथे | वाहध्वे |
| उत्तम | वाहे | वाहावहे | वाहामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): वाहते · लिट् (आत्मने.): ववाहे · लुट् (आत्मने.): वाहिता · लृट् (आत्मने.): वाहिष्यते · लोट् (आत्मने.): वाहताम् · लङ् (आत्मने.): अवाहत · विधिलिङ् (आत्मने.): वाहेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वाहिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अवाहिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अवाहिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वाहन · ण्वुल्: वाहकः · तृच्: वाहिता · ण्यत्: वाह्यः · तव्य: वाहितव्यः · अनीयर्: वाहनीयः · क्त: वाहितः · क्तवतु: वाहितवान् · शानच्: वाहमानः · क्त्वा: वाहित्वा · ल्यप्: प्रवाह्य · तुमुन्: वाहितुम् · णमुल्: वाहम् · घञ्: वाहः · क्तिन्: वाढि · क्वसु: ववाह्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वाहनीय | वाहनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वाह् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: वाहनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वाह् + अनीयर् |
वाहनीय 📚 ➤ कोशिश करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वाहनीय 📚 | (prob.) m. a beast of burden, Kull. on Mn. vii, 151 | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड