॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तोड़ना, कतरना, दुःख देना
संस्कृत: तोडने
अंग्रेज़ी: to split,to cut, to to hurt
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तुडतात् / तुडताद् / तुडतु | तुडताम् | तुडन्तु |
| मध्यम | तुड / तुडतात् / तुडताद् | तुडतम् | तुडत |
| उत्तम | तुडानि | तुडाव | तुडाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तुडति · लिट्: तुतोड · लुट्: तुडिता · लृट्: तुडिष्यति · लोट्: तुडतात् · लङ्: अतुडत् · विधिलिङ्: तुडेत् · आशीर्लिङ्: तुड्यात् · लुङ्: अतुडीत् · लृङ्: अतुडिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तुडन · ण्वुल्: तोडकः · तृच्: तुडिता · ण्यत्: तोड्यः · तव्य: तुडितव्यः · अनीयर्: तुडनीयः · क्त: तुडितः · क्तवतु: तुडितवान् · शतृ: तुडन् · स्य-शतृ: तुडिष्यन् · क्त्वा: तुडित्वा · ल्यप्: प्रतुड्य · तुमुन्: तुडितुम् · णमुल्: तोडम् · घञ्: तोडः · क्तिन्: तुट्टि · क्वसु: तुतुड्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वितुड | वि + तुड् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 |
वितुड 📚 ➤ तोड़ना, कतरना, दुःख देना
संस्कृत: तोडने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तुड् 📚 | cl. 1. 6. तुडति, तोड्˚, to strike, Dhātup.; to split, ib.; to bring ne… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड