॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ · पर्याय: रंहस्, तरस्, स्यद, जव, जवन
अंग्रेज़ी: to go
व्युत्पत्ति: रय् + अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रयः | रयौ | रयाः |
| द्वितीया | रयम् | रयौ | रयान् |
| तृतीया | रयेण | रयाभ्याम् | रयैः |
| चतुर्थी | रयाय | रयाभ्याम् | रयेभ्यः |
| पञ्चमी | रयात् / रयाद् | रयाभ्याम् | रयेभ्यः |
| षष्ठी | रयस्य | रययोः | रयाणाम् |
| सप्तमी | रये | रययोः | रयेषु |
| सम्बोधन | हे रय | हे रयौ | हे रयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रयते | रयेते | रयन्ते |
| मध्यम | रयसे | रयेथे | रयध्वे |
| उत्तम | रये | रयावहे | रयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): रयते · लिट् (आत्मने.): रेये · लुट् (आत्मने.): रयिता · लृट् (आत्मने.): रयिष्यते · लोट् (आत्मने.): रयताम् · लङ् (आत्मने.): अरयत · विधिलिङ् (आत्मने.): रयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अरयिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अरयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रयण · ण्वुल्: रायकः · तृच्: रयिता · ण्यत्: राय्यः · तव्य: रयितव्यः · अनीयर्: रयणीयः · क्त: रयितः · क्तवतु: रयितवान् · शानच्: रयमाणः · क्त्वा: रयित्वा · ल्यप्: प्ररय्य · तुमुन्: रयितुम् · णमुल्: रायम् · घञ्: रायः · क्तिन्: र्ति · क्वसु: र्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विदु-उरय | समास: विदु + रय तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: रय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + रय् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: रय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + रय् + अच् |
विदुउरय 📚विदु 📚रय ➤ विदु (हाथी का ललाट) + रय (जाना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: गतौ · पर्याय: रंहस्, तरस्, स्यद, जव, जवन
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| विदु 📚 | हाथी के मस्तक के बीच का भाग | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| रय 📚 | पु ^१ संज्ञा पुं॰ रज । घूल । गर्द | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| विदु | |
| रय |
वेग के नाम (१.१.७९) — रंहस्, तरस्, स्यद, जव |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| विदूरय | विदु + उरय | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड