॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बुद्धिमान् या विद्वान् पुरुष, ऋषि, मुनि
संस्कृत: देवः · पर्याय: अमर, निर्जर, देव, त्रिदश, सुर
व्युत्पत्ति: विशेषेण बुध्यते-बुध् + क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | विबुधः | विबुधौ | विबुधाः |
| द्वितीया | विबुधम् | विबुधौ | विबुधान् |
| तृतीया | विबुधेन | विबुधाभ्याम् | विबुधैः |
| चतुर्थी | विबुधाय | विबुधाभ्याम् | विबुधेभ्यः |
| पञ्चमी | विबुधात् / विबुधाद् | विबुधाभ्याम् | विबुधेभ्यः |
| षष्ठी | विबुधस्य | विबुधयोः | विबुधानाम् |
| सप्तमी | विबुधे | विबुधयोः | विबुधेषु |
| सम्बोधन | हे विबुध | हे विबुधौ | हे विबुधाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विबुध | विबुध (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 |
विबुध 📚 ➤ बुद्धिमान् या विद्वान् पुरुष, ऋषि, मुनि
संस्कृत: देवः · पर्याय: अमर, निर्जर, देव, त्रिदश, सुर
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| विबुध 📚 | पंडित । बुद्धिमान् | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| विबुध |
देवताओं के नाम (१.१.७) — अमर, निर्जर, देव, त्रिदश, सुर, सुपर्वन्, सुमनस्, त्रिदिवेश |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड