॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आकाश, अन्तरिक्ष
संस्कृत: आकाशः · पर्याय: द्यो, दिव्, अभ्र, व्योमन्, पुष्कर
व्युत्पत्ति: वियच्छति न विरमति-वि + यम् + क्विप्, म लोपः, तुकागमः (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वियत् / वियद् | वियती | वियन्ति |
| द्वितीया | वियत् / वियद् | वियती | वियन्ति |
| तृतीया | वियता | वियद्भ्याम् | वियद्भिः |
| चतुर्थी | वियते | वियद्भ्याम् | वियद्भ्यः |
| पञ्चमी | वियतः | वियद्भ्याम् | वियद्भ्यः |
| षष्ठी | वियतः | वियतोः | वियताम् |
| सप्तमी | वियति | वियतोः | वियत्सु |
| सम्बोधन | हे वियत् / हे वियद् | हे वियती | हे वियन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वेति | वीतः | वियन्ति |
| मध्यम | वेषि | वीथः | वीथ |
| उत्तम | वेमि | वीवः | वीमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वेति · लिट्: विवाय · लुट्: वेता · लृट्: वेष्यति · लोट्: वीतात् · लङ्: अवेत् · विधिलिङ्: वीयात् · आशीर्लिङ्: वीयात् · लुङ्: अवैषीत् · लृङ्: अवेष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वयन · ण्वुल्: वायकः · तृच्: वेता · यत्: वेयः · तव्य: वेतव्यः · अनीयर्: वयनीयः · क्त: वीतः · क्तवतु: वीतवान् · शतृ: वियन् · स्य-शतृ: वेष्यन् · क्त्वा: वीत्वा · ल्यप्: प्रवीय · तुमुन्: वेतुम् · णमुल्: वायम् · क्तिन्: वीति · क्वसु: विवीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वियत् | वियत् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वी + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: वियत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: वी + शतृ | वियत् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: वी + शतृ |
वियत् 📚 ➤ आकाश, अन्तरिक्ष
संस्कृत: आकाशः · पर्याय: द्यो, दिव्, अभ्र, व्योमन्, पुष्कर
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वियत् 📚 | आकाश | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वियत् |
आकाश के और नाम (१.२.२) — विष्णुपद, आकाश, विहायस् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड