॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अन्दर प्रवेश करना, घुसना
संस्कृत: प्रवेशने
अंग्रेज़ी: to enter
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अविशत् / अविशद् | अविशताम् | अविशन् |
| मध्यम | अविशः | अविशतम् | अविशत |
| उत्तम | अविशम् | अविशाव | अविशाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: विशति · लिट्: विवेश · लुट्: वेष्टा · लृट्: वेक्ष्यति · लोट्: विशतात् · लङ्: अविशत् · विधिलिङ्: विशेत् · आशीर्लिङ्: विश्यात् · लुङ्: अविक्षत् · लृङ्: अवेक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वेशन · ण्वुल्: वेशकः · तृच्: वेष्टा · ण्यत्: वेश्यः · तव्य: वेष्टव्यः · अनीयर्: वेशनीयः · क्त: विष्टः · क्तवतु: विष्टवान् · शतृ: विशन् · स्य-शतृ: वेक्ष्यन् · क्त्वा: विष्ट्वा · ल्यप्: प्रविश्य · तुमुन्: वेष्टुम् · णमुल्: वेशम् · घञ्: वेशः · क्तिन्: विष्टि · क्वसु: विविशिवान्
अर्थ: जाना,चलना,फिरना
संस्कृत: शुभावहविधिः
व्युत्पत्ति: इ+अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अयः | अयौ | अयाः |
| द्वितीया | अयम् | अयौ | अयान् |
| तृतीया | अयेन | अयाभ्याम् | अयैः |
| चतुर्थी | अयाय | अयाभ्याम् | अयेभ्यः |
| पञ्चमी | अयात् / अयाद् | अयाभ्याम् | अयेभ्यः |
| षष्ठी | अयस्य | अययोः | अयानाम् |
| सप्तमी | अये | अययोः | अयेषु |
| सम्बोधन | हे अय | हे अयौ | हे अयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विशत् | विश् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: विशत् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: विश् + शतृ | विशत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: विश् + शतृ |
| अय | अय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: ई + अच्) अन्य सम्भावना: अय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अय् + अच् |
विशत् 📚 ➤ अन्दर प्रवेश करना, घुसना
संस्कृत: प्रवेशने
अय 📚 ➤ जाना,चलना,फिरना
संस्कृत: शुभावहविधिः
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| विशदय | विशत् + अय | जश्त्व | झलां जशोऽन्ते (८.२.३९) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड