॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नहीं घबड़ाना, एक समान रहना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: अवैकल्ये
अंग्रेज़ी: to be calm, to be coolheaded
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | समकः | समकौ | समकाः |
| द्वितीया | समकम् | समकौ | समकान् |
| तृतीया | समकेन | समकाभ्याम् | समकैः |
| चतुर्थी | समकाय | समकाभ्याम् | समकेभ्यः |
| पञ्चमी | समकात् / समकाद् | समकाभ्याम् | समकेभ्यः |
| षष्ठी | समकस्य | समकयोः | समकानाम् |
| सप्तमी | समके | समकयोः | समकेषु |
| सम्बोधन | हे समक | हे समकौ | हे समकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | समति | समतः | समन्ति |
| मध्यम | समसि | समथः | समथ |
| उत्तम | समामि | समावः | समामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: समति · लिट्: ससाम · लुट्: समिता · लृट्: समिष्यति · लोट्: समतात् · लङ्: असमत् · विधिलिङ्: समेत् · आशीर्लिङ्: सम्यात् · लुङ्: असमीत् · लृङ्: असमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: समन · ण्वुल्: समकः · तृच्: समिता · यत्: सम्यः · तव्य: समितव्यः · अनीयर्: समनीयः · क्त: समितः · क्तवतु: समितवान् · शतृ: समन् · स्य-शतृ: समिष्यन् · क्त्वा: समित्वा · ल्यप्: प्रसम्य · तुमुन्: समितुम् · णमुल्: समम् · घञ्: समः · क्तिन्: सान्ति · क्वसु: सेमिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| विषमक | समक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वि + सम् + ण्वुल् 📚 अन्य सम्भावना: समक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वि + सम् + ण्वुल् | विषमक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
विषमक 📚 ➤ नहीं घबड़ाना, एक समान रहना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: अवैकल्ये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| समक 📚 | mfn. equal, alike, Kāv.; Divyāv | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड