🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:16:05 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सम् (षमँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0963
धात्वर्थ: अवैकल्ये — नहीं घबड़ाना, एक समान रहना (to be calm, to be coolheaded)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसमतिसमतःसमन्ति
मध्यमसमसिसमथःसमथ
उत्तमसमामिसमावःसमामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसमतात् / समताद् / समतुसमताम्समन्तु
मध्यमसम / समतात् / समताद्समतम्समत
उत्तमसमानिसमावसमाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसमत् / असमद्असमताम्असमन्
मध्यमअसमःअसमतम्असमत
उत्तमअसमम्असमावअसमाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसमेत् / समेद्समेताम्समेयुः
मध्यमसमेःसमेतम्समेत
उत्तमसमेयम्समेवसमेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसमिष्यतिसमिष्यतःसमिष्यन्ति
मध्यमसमिष्यसिसमिष्यथःसमिष्यथ
उत्तमसमिष्यामिसमिष्यावःसमिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसमितासमितारौसमितारः
मध्यमसमितासिसमितास्थःसमितास्थ
उत्तमसमितास्मिसमितास्वःसमितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससामसेमतुःसेमुः
मध्यमसेमिथसेमथुःसेम
उत्तमससम / ससामसेमिवसेमिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसमीत् / असमीद्असमिष्टाम्असमिषुः
मध्यमअसमीःअसमिष्टम्असमिष्ट
उत्तमअसमिषम्असमिष्वअसमिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्यात् / सम्याद्सम्यास्ताम्सम्यासुः
मध्यमसम्याःसम्यास्तम्सम्यास्त
उत्तमसम्यासम्सम्यास्वसम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसमिष्यत् / असमिष्यद्असमिष्यताम्असमिष्यन्
मध्यमअसमिष्यःअसमिष्यतम्असमिष्यत
उत्तमअसमिष्यम्असमिष्यावअसमिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें