॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ङीष् वा सूई की नोंक
संस्कृत: चक्रधारणकीलकम् · पर्याय: अक्षाग्रकीलक
व्युत्पत्ति: अण्+इन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अणिः | अणी | अणयः |
| द्वितीया | अणिम् | अणी | अणीन् |
| तृतीया | अणिना | अणिभ्याम् | अणिभिः |
| चतुर्थी | अणये | अणिभ्याम् | अणिभ्यः |
| पञ्चमी | अणेः | अणिभ्याम् | अणिभ्यः |
| षष्ठी | अणेः | अण्योः | अणीनाम् |
| सप्तमी | अणौ | अण्योः | अणिषु |
| सम्बोधन | हे अणे | हे अणी | हे अणयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वृष-अणी | समास: वृष + अणि द्वन्द्व (सम्भावित — द्विवचन) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अणि (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: अणि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | अणि (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन |
वृषअणी 📚वृष 📚अणि ➤ वृष (साँड) + अणि (ङीष् वा सूई की नोंक)
संस्कृत: चक्रधारणकीलकम् · पर्याय: अक्षाग्रकीलक
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वृष |
धर्म/पुण्य के नाम (१.४.२५) — धर्म, पुण्य, श्रेयस्, सुकृत अडूसा के नाम (२.४.१०३) — वैद्यमाता, सिंही, वाशिका, अटरूष, सिंहास्य, वासक, वाजिदन्तक |
| अणि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| वृषाणी | वृष + अणी | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड