॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नरक की नदी का नाम
संस्कृत: नरकस्थ नदी
व्युत्पत्ति: वितरेणन दानेन लंघ्यते-वितरण + अण् + ङीप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वैतरणी | वैतरण्यौ | वैतरण्यः |
| द्वितीया | वैतरणीम् | वैतरण्यौ | वैतरणीः |
| तृतीया | वैतरण्या | वैतरणीभ्याम् | वैतरणीभिः |
| चतुर्थी | वैतरण्यै | वैतरणीभ्याम् | वैतरणीभ्यः |
| पञ्चमी | वैतरण्याः | वैतरणीभ्याम् | वैतरणीभ्यः |
| षष्ठी | वैतरण्याः | वैतरण्योः | वैतरणीनाम् |
| सप्तमी | वैतरण्याम् | वैतरण्योः | वैतरणीषु |
| सम्बोधन | हे वैतरणि | हे वैतरण्यौ | हे वैतरण्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वैतरणी | वैतरणी (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वैतरणि (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन | वैतरणि (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन |
वैतरणी 📚 ➤ नरक की नदी का नाम
संस्कृत: नरकस्थ नदी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वैतरणी 📚 | एक प्रसिद्ध पौराणिक नदी जो यम के द्वार पर मानी जाती है । विशेष—कहते है… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वैतरणी |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड