॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: स्वीकृति या निश्चयवाचक अव्यय (निःसन्देह, सचमुच, वस्तुतः)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: चलना
संस्कृत: चलने
अंग्रेज़ी: to walk
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ह्वलतात् / ह्वलताद् / ह्वलतु | ह्वलताम् | ह्वलन्तु |
| मध्यम | ह्वल / ह्वलतात् / ह्वलताद् | ह्वलतम् | ह्वलत |
| उत्तम | ह्वलानि | ह्वलाव | ह्वलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ह्वलति · लिट्: जह्वाल · लुट्: ह्वलिता · लृट्: ह्वलिष्यति · लोट्: ह्वलतात् · लङ्: अह्वलत् · विधिलिङ्: ह्वलेत् · आशीर्लिङ्: ह्वल्यात् · लुङ्: अह्वालीत् · लृङ्: अह्वलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ह्वलन · ण्वुल्: ह्वालकः · तृच्: ह्वलिता · ण्यत्: ह्वाल्यः · तव्य: ह्वलितव्यः · अनीयर्: ह्वलनीयः · क्त: ह्वलितः · क्तवतु: ह्वलितवान् · शतृ: ह्वलन् · स्य-शतृ: ह्वलिष्यन् · क्त्वा: ह्वलित्वा · ल्यप्: प्रह्वल्य · तुमुन्: ह्वलितुम् · णमुल्: ह्वालम् · घञ्: ह्वालः · क्तिन्: ह्वल्ति · क्वसु: जह्वल्वान्
वै 📚 ➤ स्वीकृति या निश्चयवाचक अव्यय (निःसन्देह, सचमुच, वस्तुतः)
ह्वल 📚 ➤ चलना
संस्कृत: चलने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वै 📚 | पु ^१ अव्य निश्चयसूचक शब्द या चिह्न | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ह्वल् 📚 | (cf. √ ह्वृ) cl. 1. P. (Dhātup. xix, 44) ह्वलति (mc. also ˚ते; pf. जह… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड