॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चिन्ह करना, गिनना, टहलना, अकड़ के चलना, गोद में लेना
संस्कृत: पदे लक्षणे च
अंग्रेज़ी: to mark, to count, to roam around, to limp, to take in lap
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अङ्गयतात् / अङ्गयताद् / अङ्गयतु | अङ्गयताम् | अङ्गयन्तु |
| मध्यम | अङ्गय / अङ्गयतात् / अङ्गयताद् | अङ्गयतम् | अङ्गयत |
| उत्तम | अङ्गयानि | अङ्गयाव | अङ्गयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अङ्गयति · लट् (आत्मने.): अङ्गयते · लिट्: अङ्गयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): अङ्गयाञ्चक्रे · लुट्: अङ्गयिता · लुट् (आत्मने.): अङ्गयिता · लृट्: अङ्गयिष्यति · लृट् (आत्मने.): अङ्गयिष्यते · लोट्: अङ्गयतात् · लोट् (आत्मने.): अङ्गयताम् · लङ्: आङ्गयत् · लङ् (आत्मने.): आङ्गयत · विधिलिङ्: अङ्गयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): अङ्गयेत · आशीर्लिङ्: अङ्ग्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अङ्गयिषीष्ट · लुङ्: आञ्जगत् · लुङ् (आत्मने.): आञ्जगत · लृङ्: आङ्गयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): आङ्गयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अङ्गन · ण्वुल्: अङ्गकः · तृच्: अङ्गयिता · यत्: अङ्ग्यः · तव्य: अङ्गयितव्यः · अनीयर्: अङ्गनीयः · क्त: अङ्गितः · क्तवतु: अङ्गितवान् · शतृ: अङ्गयन् · स्य-शतृ: अङ्गयिष्यन् · शानच्: अङ्गयमानः · क्त्वा: अङ्गयित्वा · ल्यप्: प्राङ्ग्य · तुमुन्: अङ्गयितुम् · णमुल्: अङ्गम् · क्तिन्: अङ्क्ति · क्वसु: अङ्गयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| व्यङ्गय | वि + अङ्ग धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वि + अङ्ग धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | वि + अङ्ग् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
व्यङ्गय 📚 ➤ चिन्ह करना, गिनना, टहलना, अकड़ के चलना, गोद में लेना
संस्कृत: पदे लक्षणे च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अङ्ग् 📚 | cl. 1. P. अङ्गति, आनङ्ग, अङ्गितुम्, to go (cf. √ अग्); cl. 10. P. अङ्ग… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड