🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:30:31 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

अङ्ग (अन्ग)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0474
धात्वर्थ: पदे लक्षणे च — चिन्ह करना, गिनना, टहलना, अकड़ के चलना, गोद में लेना (to mark, to count, to roam around, to limp, to take in lap)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्गयतिअङ्गयतःअङ्गयन्ति
मध्यमअङ्गयसिअङ्गयथःअङ्गयथ
उत्तमअङ्गयामिअङ्गयावःअङ्गयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्गयतात् / अङ्गयताद् / अङ्गयतुअङ्गयताम्अङ्गयन्तु
मध्यमअङ्गय / अङ्गयतात् / अङ्गयताद्अङ्गयतम्अङ्गयत
उत्तमअङ्गयानिअङ्गयावअङ्गयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआङ्गयत् / आङ्गयद्आङ्गयताम्आङ्गयन्
मध्यमआङ्गयःआङ्गयतम्आङ्गयत
उत्तमआङ्गयम्आङ्गयावआङ्गयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्गयेत् / अङ्गयेद्अङ्गयेताम्अङ्गयेयुः
मध्यमअङ्गयेःअङ्गयेतम्अङ्गयेत
उत्तमअङ्गयेयम्अङ्गयेवअङ्गयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्गयिष्यतिअङ्गयिष्यतःअङ्गयिष्यन्ति
मध्यमअङ्गयिष्यसिअङ्गयिष्यथःअङ्गयिष्यथ
उत्तमअङ्गयिष्यामिअङ्गयिष्यावःअङ्गयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्गयिताअङ्गयितारौअङ्गयितारः
मध्यमअङ्गयितासिअङ्गयितास्थःअङ्गयितास्थ
उत्तमअङ्गयितास्मिअङ्गयितास्वःअङ्गयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्गयाञ्चकार / अङ्गयामास / अङ्गयाम्बभूवअङ्गयाञ्चक्रतुः / अङ्गयामासतुः / अङ्गयाम्बभूवतुःअङ्गयाञ्चक्रुः / अङ्गयामासुः / अङ्गयाम्बभूवुः
मध्यमअङ्गयाञ्चकर्थ / अङ्गयामासिथ / अङ्गयाम्बभूविथअङ्गयाञ्चक्रथुः / अङ्गयामासथुः / अङ्गयाम्बभूवथुःअङ्गयाञ्चक्र / अङ्गयामास / अङ्गयाम्बभूव
उत्तमअङ्गयाञ्चकर / अङ्गयाञ्चकार / अङ्गयामास / अङ्गयाम्बभूवअङ्गयाञ्चकृव / अङ्गयामासिव / अङ्गयाम्बभूविवअङ्गयाञ्चकृम / अङ्गयामासिम / अङ्गयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआञ्जगत् / आञ्जगद्आञ्जगताम्आञ्जगन्
मध्यमआञ्जगःआञ्जगतम्आञ्जगत
उत्तमआञ्जगम्आञ्जगावआञ्जगाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्ग्यात् / अङ्ग्याद्अङ्ग्यास्ताम्अङ्ग्यासुः
मध्यमअङ्ग्याःअङ्ग्यास्तम्अङ्ग्यास्त
उत्तमअङ्ग्यासम्अङ्ग्यास्वअङ्ग्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआङ्गयिष्यत् / आङ्गयिष्यद्आङ्गयिष्यताम्आङ्गयिष्यन्
मध्यमआङ्गयिष्यःआङ्गयिष्यतम्आङ्गयिष्यत
उत्तमआङ्गयिष्यम्आङ्गयिष्यावआङ्गयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें