॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, खर्च करना
संस्कृत: वित्तत्यागे गतौ च
अंग्रेज़ी: to spend, to do an expense, to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अव्ययत् / अव्ययद् | अव्ययताम् | अव्ययन् |
| मध्यम | अव्ययः | अव्ययतम् | अव्ययत |
| उत्तम | अव्ययम् | अव्ययाव | अव्ययाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: व्ययति · लट् (आत्मने.): व्ययते · लिट्: वव्याय · लिट् (आत्मने.): वव्यये · लुट्: व्ययिता · लुट् (आत्मने.): व्ययिता · लृट्: व्ययिष्यति · लृट् (आत्मने.): व्ययिष्यते · लोट्: व्ययतात् · लोट् (आत्मने.): व्ययताम् · लङ्: अव्ययत् · लङ् (आत्मने.): अव्ययत · विधिलिङ्: व्ययेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): व्ययेत · आशीर्लिङ्: व्यय्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): व्ययिषीष्ट · लुङ्: अव्ययीत् · लुङ् (आत्मने.): अव्ययिष्ट · लृङ्: अव्ययिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अव्ययिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: व्ययन · ण्वुल्: व्यायकः · तृच्: व्ययिता · ण्यत्: व्याय्यः · तव्य: व्ययितव्यः · अनीयर्: व्ययनीयः · क्त: व्ययितः · क्तवतु: व्ययितवान् · शतृ: व्ययन् · स्य-शतृ: व्ययिष्यन् · शानच्: व्ययमानः · क्त्वा: व्ययित्वा · ल्यप्: प्रव्यय्य · तुमुन्: व्ययितुम् · णमुल्: व्यायम् · घञ्: व्यायः · क्तिन्: य्ति · क्वसु: य्य्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| व्ययः | व्यय् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: व्यय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | व्ये धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
व्ययः 📚 ➤ जाना, खर्च करना
संस्कृत: वित्तत्यागे गतौ च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| व्यय् 📚 | cl. 1. P. Ā. व्ययति, ˚ते (rather Nom. fr. व्यय below), to expend, spen… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड