॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भक्ति या साधना का धार्मिक कृत्य, प्रतिज्ञात का पालन, प्रतिज्ञा, पण
संस्कृत: व्रतम् · पर्याय: नियम
व्युत्पत्ति: व्रज् + घ, जस्य तः (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | व्रतः | व्रतौ | व्रताः |
| द्वितीया | व्रतम् | व्रतौ | व्रतान् |
| तृतीया | व्रतेन | व्रताभ्याम् | व्रतैः |
| चतुर्थी | व्रताय | व्रताभ्याम् | व्रतेभ्यः |
| पञ्चमी | व्रतात् / व्रताद् | व्रताभ्याम् | व्रतेभ्यः |
| षष्ठी | व्रतस्य | व्रतयोः | व्रतानाम् |
| सप्तमी | व्रते | व्रतयोः | व्रतेषु |
| सम्बोधन | हे व्रत | हे व्रतौ | हे व्रताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| व्रतः | व्रत (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: व्रता (स्त्री.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: व्र + तल् (भाववाचक) | व्रता (स्त्री.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: व्र + तल् (भाववाचक) |
व्रतः 📚 ➤ भक्ति या साधना का धार्मिक कृत्य, प्रतिज्ञात का पालन, प्रतिज्ञा, पण
संस्कृत: व्रतम् · पर्याय: नियम
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| व्रत 📚 | भोजन करना । भक्षण । खाना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| व्रत |
व्रत (२.७.४१) — नियम |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड