॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: वरण करना, चुनना, ढूंढकर निकालना, पसन्द करना, बीनना
संस्कृत: वरणे
अंग्रेज़ी: to choose,to select,to find, to marry, to cover, to glean
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | व्रीणाति | व्रीणीतः | व्रीणन्ति |
| मध्यम | व्रीणासि | व्रीणीथः | व्रीणीथ |
| उत्तम | व्रीणामि | व्रीणीवः | व्रीणीमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: व्रीणाति · लिट्: विव्राय · लुट्: व्रेता · लृट्: व्रेष्यति · लोट्: व्रीणातु · लङ्: अव्रीणात् · विधिलिङ्: व्रीणीयात् · आशीर्लिङ्: व्रीयात् · लुङ्: अव्रैषीत् · लृङ्: अव्रेष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: व्रयण · ण्वुल्: व्रायकः · तृच्: व्रेता · यत्: व्रेयः · तव्य: व्रेतव्यः · अनीयर्: व्रयणीयः · क्त: व्रीतः · क्तवतु: व्रीतवान् · शतृ: व्रीणन् · स्य-शतृ: व्रेष्यन् · क्त्वा: व्रीत्वा · ल्यप्: प्रव्रीय · तुमुन्: व्रेतुम् · णमुल्: व्रायम् · क्तिन्: व्रीति · क्वसु: विव्रीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| व्रीणाति | व्री धातु (क्र्यादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: व्रीणाता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: व्रीणा + तल् (भाववाचक) |
व्रीणाति ➤ वरण करना, चुनना, ढूंढकर निकालना, पसन्द करना, बीनना
संस्कृत: वरणे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड