🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:21:45 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

व्री (व्री)

क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0040
धात्वर्थ: वरणे — वरण करना, चुनना, ढूंढकर निकालना, पसन्द करना, बीनना (to choose,to select,to find, to marry, to cover, to glean)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्रीणातिव्रीणीतःव्रीणन्ति
मध्यमव्रीणासिव्रीणीथःव्रीणीथ
उत्तमव्रीणामिव्रीणीवःव्रीणीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्रीणातु / व्रीणीतात् / व्रीणीताद्व्रीणीताम्व्रीणन्तु
मध्यमव्रीणीतात् / व्रीणीताद् / व्रीणीहिव्रीणीतम्व्रीणीत
उत्तमव्रीणानिव्रीणावव्रीणाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअव्रीणात् / अव्रीणाद्अव्रीणीताम्अव्रीणन्
मध्यमअव्रीणाःअव्रीणीतम्अव्रीणीत
उत्तमअव्रीणाम्अव्रीणीवअव्रीणीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्रीणीयात् / व्रीणीयाद्व्रीणीयाताम्व्रीणीयुः
मध्यमव्रीणीयाःव्रीणीयातम्व्रीणीयात
उत्तमव्रीणीयाम्व्रीणीयावव्रीणीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्रेष्यतिव्रेष्यतःव्रेष्यन्ति
मध्यमव्रेष्यसिव्रेष्यथःव्रेष्यथ
उत्तमव्रेष्यामिव्रेष्यावःव्रेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्रेताव्रेतारौव्रेतारः
मध्यमव्रेतासिव्रेतास्थःव्रेतास्थ
उत्तमव्रेतास्मिव्रेतास्वःव्रेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविव्रायविव्रियतुःविव्रियुः
मध्यमविव्रयिथ / विव्रेथविव्रियथुःविव्रिय
उत्तमविव्रय / विव्रायविव्रियिवविव्रियिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअव्रैषीत् / अव्रैषीद्अव्रैष्टाम्अव्रैषुः
मध्यमअव्रैषीःअव्रैष्टम्अव्रैष्ट
उत्तमअव्रैषम्अव्रैष्वअव्रैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्रीयात् / व्रीयाद्व्रीयास्ताम्व्रीयासुः
मध्यमव्रीयाःव्रीयास्तम्व्रीयास्त
उत्तमव्रीयासम्व्रीयास्वव्रीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअव्रेष्यत् / अव्रेष्यद्अव्रेष्यताम्अव्रेष्यन्
मध्यमअव्रेष्यःअव्रेष्यतम्अव्रेष्यत
उत्तमअव्रेष्यम्अव्रेष्यावअव्रेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें