॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पूजा करना, जानना, समझना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पूजानिशामनयोः
अंग्रेज़ी: to worship, to know, to understand
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चायनम् | चायने | चायनानि |
| द्वितीया | चायनम् | चायने | चायनानि |
| तृतीया | चायनेन | चायनाभ्याम् | चायनैः |
| चतुर्थी | चायनाय | चायनाभ्याम् | चायनेभ्यः |
| पञ्चमी | चायनात् / चायनाद् | चायनाभ्याम् | चायनेभ्यः |
| षष्ठी | चायनस्य | चायनयोः | चायनानाम् |
| सप्तमी | चायने | चायनयोः | चायनेषु |
| सम्बोधन | हे चायन | हे चायने | हे चायनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चायति | चायतः | चायन्ति |
| मध्यम | चायसि | चायथः | चायथ |
| उत्तम | चायामि | चायावः | चायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चायति · लट् (आत्मने.): चायते · लिट्: चचाय · लिट् (आत्मने.): चचाये · लुट्: चायिता · लुट् (आत्मने.): चायिता · लृट्: चायिष्यति · लृट् (आत्मने.): चायिष्यते · लोट्: चायतात् · लोट् (आत्मने.): चायताम् · लङ्: अचायत् · लङ् (आत्मने.): अचायत · विधिलिङ्: चायेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): चायेत · आशीर्लिङ्: चाय्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चायिषीष्ट · लुङ्: अचायीत् · लुङ् (आत्मने.): अचायिष्ट · लृङ्: अचायिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अचायिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चायन · ण्वुल्: चायकः · तृच्: चायिता · ण्यत्: चाय्यः · तव्य: चायितव्यः · अनीयर्: चायनीयः · क्त: चायितः · क्तवतु: चायितवान् · शतृ: चायन् · स्य-शतृ: चायिष्यन् · शानच्: चायमानः · क्त्वा: चायित्वा · ल्यप्: प्रचाय्य · तुमुन्: चायितुम् · णमुल्: चायम् · घञ्: चायः · क्तिन्: चाति · क्वसु: चचिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शट-चायन | समास: शट + चायन कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: चायन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चाय् + ल्युट् 📚 |
शटचायन 📚शट 📚चायन ➤ शट (रोगी होना, बीमार होना, छेद करना, जाना, थकना,श्रान…) + चायन (पूजा करना, जानना, समझना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त))
संस्कृत: पूजानिशामनयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शट 📚 | खटाई । अम्ल रस | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चायन 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड