🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:33:18 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

चाय् (चायृँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1023
धात्वर्थ: पूजानिशामनयोः — पूजा करना, जानना, समझना (to worship, to know, to understand)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचायतिचायतःचायन्ति
मध्यमचायसिचायथःचायथ
उत्तमचायामिचायावःचायामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचायतात् / चायताद् / चायतुचायताम्चायन्तु
मध्यमचाय / चायतात् / चायताद्चायतम्चायत
उत्तमचायानिचायावचायाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचायत् / अचायद्अचायताम्अचायन्
मध्यमअचायःअचायतम्अचायत
उत्तमअचायम्अचायावअचायाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचायेत् / चायेद्चायेताम्चायेयुः
मध्यमचायेःचायेतम्चायेत
उत्तमचायेयम्चायेवचायेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचायिष्यतिचायिष्यतःचायिष्यन्ति
मध्यमचायिष्यसिचायिष्यथःचायिष्यथ
उत्तमचायिष्यामिचायिष्यावःचायिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचायिताचायितारौचायितारः
मध्यमचायितासिचायितास्थःचायितास्थ
उत्तमचायितास्मिचायितास्वःचायितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचचायचचायतुःचचायुः
मध्यमचचायिथचचायथुःचचाय
उत्तमचचायचचायिवचचायिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचायीत् / अचायीद्अचायिष्टाम्अचायिषुः
मध्यमअचायीःअचायिष्टम्अचायिष्ट
उत्तमअचायिषम्अचायिष्वअचायिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचाय्यात् / चाय्याद्चाय्यास्ताम्चाय्यासुः
मध्यमचाय्याःचाय्यास्तम्चाय्यास्त
उत्तमचाय्यासम्चाय्यास्वचाय्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचायिष्यत् / अचायिष्यद्अचायिष्यताम्अचायिष्यन्
मध्यमअचायिष्यःअचायिष्यतम्अचायिष्यत
उत्तमअचायिष्यम्अचायिष्यावअचायिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें