॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बिस्तरा, बिछौना
संस्कृत: शयनीयम्, तल्पः · पर्याय: शयनीय, शयन, तल्प, औशीर, तूलि
व्युत्पत्ति: शी आधारे क्यप् + टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शय्या | शय्ये | शय्याः |
| द्वितीया | शय्याम् | शय्ये | शय्याः |
| तृतीया | शय्यया | शय्याभ्याम् | शय्याभिः |
| चतुर्थी | शय्यायै | शय्याभ्याम् | शय्याभ्यः |
| पञ्चमी | शय्यायाः | शय्याभ्याम् | शय्याभ्यः |
| षष्ठी | शय्यायाः | शय्ययोः | शय्यानाम् |
| सप्तमी | शय्यायाम् | शय्ययोः | शय्यासु |
| सम्बोधन | हे शय्ये | हे शय्ये | हे शय्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शय्याः | शय्या (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन 📚 (व्युत्पत्ति: शी + क्यप्) अन्य सम्भावना: शय्या (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन | शय्या (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: शी + क्यप् |
शय्याः 📚 ➤ बिस्तरा, बिछौना
संस्कृत: शयनीयम्, तल्पः · पर्याय: शयनीय, शयन, तल्प, औशीर, तूलि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शय्या 📚 | वह बिछी हुई वस्तु जो सोने के काम में लाई जाय । बिस्तर । विछौना । बिछाव… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| शय्या |
शय्या (२.६.१३८) — शयनीय तल्प (३.३.१३८) — अटारी, पत्नी |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड