॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आँखे मूदना, पलक मारना (भाववाचक स्त्री-कृदन्त)
संस्कृत: निमेषणे
अंग्रेज़ी: to blink, to wink
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मीला | मीले | मीलाः |
| द्वितीया | मीलाम् | मीले | मीलाः |
| तृतीया | मीलया | मीलाभ्याम् | मीलाभिः |
| चतुर्थी | मीलायै | मीलाभ्याम् | मीलाभ्यः |
| पञ्चमी | मीलायाः | मीलाभ्याम् | मीलाभ्यः |
| षष्ठी | मीलायाः | मीलयोः | मीलानाम् |
| सप्तमी | मीलायाम् | मीलयोः | मीलासु |
| सम्बोधन | हे मीले | हे मीले | हे मीलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मीलति | मीलतः | मीलन्ति |
| मध्यम | मीलसि | मीलथः | मीलथ |
| उत्तम | मीलामि | मीलावः | मीलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मीलति · लिट्: मिमील · लुट्: मीलिता · लृट्: मीलिष्यति · लोट्: मीलतात् · लङ्: अमीलत् · विधिलिङ्: मीलेत् · आशीर्लिङ्: मील्यात् · लुङ्: अमीलीत् · लृङ्: अमीलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मीलन · ण्वुल्: मीलकः · तृच्: मीलिता · ण्यत्: मील्यः · तव्य: मीलितव्यः · अनीयर्: मीलनीयः · क्त: मीलितः · क्तवतु: मीलितवान् · शतृ: मीलन् · स्य-शतृ: मीलिष्यन् · क्त्वा: मीलित्वा · ल्यप्: प्रमील्य · तुमुन्: मीलितुम् · णमुल्: मीलम् · घञ्: मीलः · क्तिन्: मील्ति · क्वसु: मिमील्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शर-मीला | समास: शर + मीला तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: मीला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: मील् + अ 📚 अन्य सम्भावना: मीला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: मील् + अ | मीला (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: मील् + अ |
शरमीला 📚शर 📚मीला ➤ शर (पानी) + मीला (आँखे मूदना, पलक मारना (भाववाचक स्त्री-कृदन्त))
संस्कृत: निमेषणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शर 📚 | वाण । तीर । नाराच | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| मीला 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| शर |
सरकण्डा (२.४.१६२) — गुन्द्र, तेजनक बाण के और नाम (२.८.८७) — कलम्ब, मार्गण, पत्री, रोप, इषु |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड