॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विराम, रोक
संस्कृत: उपरमणम् · पर्याय: अवरति, विरति, उपराम
व्युत्पत्ति: आ+रम्+क्तिन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आरतिः | आरती | आरतयः |
| द्वितीया | आरतिम् | आरती | आरतीः |
| तृतीया | आरत्या | आरतिभ्याम् | आरतिभिः |
| चतुर्थी | आरतये / आरत्यै | आरतिभ्याम् | आरतिभ्यः |
| पञ्चमी | आरतेः / आरत्याः | आरतिभ्याम् | आरतिभ्यः |
| षष्ठी | आरतेः / आरत्याः | आरत्योः | आरतीनाम् |
| सप्तमी | आरतौ / आरत्याम् | आरत्योः | आरतिषु |
| सम्बोधन | हे आरते | हे आरती | हे आरतयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शर-आरती | समास: शर + आरति द्वन्द्व (सम्भावित — द्विवचन) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: आरति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: आरति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | आरति (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन |
शरआरती 📚शर 📚आरति ➤ शर (पानी) + आरति (विराम, रोक)
संस्कृत: उपरमणम् · पर्याय: अवरति, विरति, उपराम
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| शर |
सरकण्डा (२.४.१६२) — गुन्द्र, तेजनक बाण के और नाम (२.८.८७) — कलम्ब, मार्गण, पत्री, रोप, इषु |
| आरति |
रुकना/विरक्ति (३.२.३७) — अवरति, विरति, उपराम |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शरारती | शर + आरती | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड