॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
अंग्रेज़ी: to cook
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शा | शे | शाः |
| द्वितीया | शाम् | शे | शाः |
| तृतीया | शया | शाभ्याम् | शाभिः |
| चतुर्थी | शायै | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| पञ्चमी | शायाः | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| षष्ठी | शायाः | शयोः | शानाम् |
| सप्तमी | शायाम् | शयोः | शासु |
| सम्बोधन | हे शे | हे शे | हे शाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शायति | शायतः | शायन्ति |
| मध्यम | शायसि | शायथः | शायथ |
| उत्तम | शायामि | शायावः | शायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शायति · लिट्: शशौ · लुट्: शाता · लृट्: शास्यति · लोट्: शायतात् · लङ्: अशायत् · विधिलिङ्: शायेत् · आशीर्लिङ्: शायात् · लुङ्: अशासीत् · लृङ्: अशास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शान · ण्वुल्: शायकः · तृच्: शाता · यत्: शेयः · तव्य: शातव्यः · अनीयर्: शानीयः · क्त: शातः · क्तवतु: शातवान् · शतृ: शायन् · स्य-शतृ: शास्यन् · क्त्वा: शात्वा · ल्यप्: प्रशाय · तुमुन्: शातुम् · णमुल्: शायम् · घञ्: शायः · क्तिन्: शाति · क्वसु: शशिवान्
अर्थ: स्पष्ट बोलना
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि
अंग्रेज़ी: to articulate, to speak clearly
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अक्शासीत् / अक्शासीद् / अख्यत् / अख्यद् | अक्शासिष्टाम् / अख्यताम् | अक्शासिषुः / अख्यन् |
| मध्यम | अक्शासीः / अख्यः | अक्शासिष्टम् / अख्यतम् | अक्शासिष्ट / अख्यत |
| उत्तम | अक्शासिषम् / अख्यम् | अक्शासिष्व / अख्याव | अक्शासिष्म / अख्याम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): चष्टे · लिट्: चक्शौ · लिट् (आत्मने.): चक्शे · लुट्: क्शाता · लुट् (आत्मने.): क्शाता · लृट्: क्शास्यति · लृट् (आत्मने.): क्शास्यते · लोट् (आत्मने.): चष्टाम् · लङ् (आत्मने.): अचष्ट · विधिलिङ् (आत्मने.): चक्षीत · आशीर्लिङ्: क्शायात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): क्शासीष्ट · लुङ्: अक्शासीत् · लुङ् (आत्मने.): अक्शास्त · लृङ्: अक्शास्यत् · लृङ् (आत्मने.): अक्शास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चक्षण · ण्वुल्: चक्षकः · तृच्: चष्टा · ण्यत्: चक्ष्यः · तव्य: चष्टव्यः · अनीयर्: चक्षणीयः · क्त: चष्टः · क्तवतु: चष्टवान् · स्य-शतृ: क्शास्यन् · शानच्: चक्षाणः · क्त्वा: चष्ट्वा · ल्यप्: प्रचक्ष्य · तुमुन्: चष्टुम् · णमुल्: चक्षम् · घञ्: चक्षः · क्तिन्: चष्टि · क्वसु: चचक्ष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शाम् | शा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: शा (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शै + अच् | शा (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: शै + अच् |
| ख्यः | चक्ष् धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लुङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: ख्या धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लुङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
शाम् 📚 ➤ पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
ख्यः 📚 ➤ स्पष्ट बोलना
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| चक् 📚 | cl. 1. P. Ā. ˚कति, ˚कते, to be satiated or contented or satisfied, Dhā… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शांख्य | शाम् + ख्यः | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड