🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:21 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

चक्ष् (चक्षिङ्)

अदादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 02.0007
धात्वर्थ: व्यक्तायां वाचि — स्पष्ट बोलना (to articulate, to speak clearly)

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्शास्यति / ख्यास्यतिक्शास्यतः / ख्यास्यतःक्शास्यन्ति / ख्यास्यन्ति
मध्यमक्शास्यसि / ख्यास्यसिक्शास्यथः / ख्यास्यथःक्शास्यथ / ख्यास्यथ
उत्तमक्शास्यामि / ख्यास्यामिक्शास्यावः / ख्यास्यावःक्शास्यामः / ख्यास्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्शाता / ख्याताक्शातारौ / ख्यातारौक्शातारः / ख्यातारः
मध्यमक्शातासि / ख्यातासिक्शातास्थः / ख्यातास्थःक्शातास्थ / ख्यातास्थ
उत्तमक्शातास्मि / ख्यातास्मिक्शातास्वः / ख्यातास्वःक्शातास्मः / ख्यातास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचक्शौ / चख्यौचक्शतुः / चख्यतुःचक्शुः / चख्युः
मध्यमचक्शाथ / चक्शिथ / चख्याथ / चख्यिथचक्शथुः / चख्यथुःचक्श / चख्य
उत्तमचक्शौ / चख्यौचक्शिव / चख्यिवचक्शिम / चख्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्शासीत् / अक्शासीद् / अख्यत् / अख्यद्अक्शासिष्टाम् / अख्यताम्अक्शासिषुः / अख्यन्
मध्यमअक्शासीः / अख्यःअक्शासिष्टम् / अख्यतम्अक्शासिष्ट / अख्यत
उत्तमअक्शासिषम् / अख्यम्अक्शासिष्व / अख्यावअक्शासिष्म / अख्याम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्शायात् / क्शायाद् / क्शेयात् / क्शेयाद् / ख्यायात् / ख्यायाद् / ख्येयात् / ख्येयाद्क्शायास्ताम् / क्शेयास्ताम् / ख्यायास्ताम् / ख्येयास्ताम्क्शायासुः / क्शेयासुः / ख्यायासुः / ख्येयासुः
मध्यमक्शायाः / क्शेयाः / ख्यायाः / ख्येयाःक्शायास्तम् / क्शेयास्तम् / ख्यायास्तम् / ख्येयास्तम्क्शायास्त / क्शेयास्त / ख्यायास्त / ख्येयास्त
उत्तमक्शायासम् / क्शेयासम् / ख्यायासम् / ख्येयासम्क्शायास्व / क्शेयास्व / ख्यायास्व / ख्येयास्वक्शायास्म / क्शेयास्म / ख्यायास्म / ख्येयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्शास्यत् / अक्शास्यद् / अख्यास्यत् / अख्यास्यद्अक्शास्यताम् / अख्यास्यताम्अक्शास्यन् / अख्यास्यन्
मध्यमअक्शास्यः / अख्यास्यःअक्शास्यतम् / अख्यास्यतम्अक्शास्यत / अख्यास्यत
उत्तमअक्शास्यम् / अख्यास्यम्अक्शास्याव / अख्यास्यावअक्शास्याम / अख्यास्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें