॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शाखा फैलना, डालें पैदा होना
संस्कृत: व्याप्तौ
अंग्रेज़ी: to pervade, to spread, to penetrate, to occupy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शाखतात् / शाखताद् / शाखतु | शाखताम् | शाखन्तु |
| मध्यम | शाख / शाखतात् / शाखताद् | शाखतम् | शाखत |
| उत्तम | शाखानि | शाखाव | शाखाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शाखति · लिट्: शशाख · लुट्: शाखिता · लृट्: शाखिष्यति · लोट्: शाखतात् · लङ्: अशाखत् · विधिलिङ्: शाखेत् · आशीर्लिङ्: शाख्यात् · लुङ्: अशाखीत् · लृङ्: अशाखिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शाखन · ण्वुल्: शाखकः · तृच्: शाखिता · ण्यत्: शाख्यः · तव्य: शाखितव्यः · अनीयर्: शाखनीयः · क्त: शाखितः · क्तवतु: शाखितवान् · शतृ: शाखन् · स्य-शतृ: शाखिष्यन् · क्त्वा: शाखित्वा · ल्यप्: प्रशाख्य · तुमुन्: शाखितुम् · णमुल्: शाखम् · घञ्: शाखः · क्तिन्: शाक्ति · क्वसु: शशाख्वान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
शाख 📚 ➤ शाखा फैलना, डालें पैदा होना
संस्कृत: व्याप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शाख् 📚 | (prob. artificial; cf. √ श्लाख्) cl. 1. P. शाखति, to embrace, pervade,… | 🔵🟣 |
| अप् 📚 | जल । पानी | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अप् |
जल के नाम (१.१०.३) — वार्, वारि, सलिल, कमल, जल, पयस्, कीलाल, अमृत संज्ञा के अर्थ में, कर्ता से भिन्न कारक में और भाव में (३.५.१५) — घञ्, अच्, नङ्, अथुच्, कर्ता, भाव |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शाखाबा | शाख + अप् | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
| शाखाबा | अप् + आ | जश्त्व | झलां जशोऽन्ते (८.२.३९) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड