॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रंज, शोक, कष्ट, दुःख
संस्कृत: शोकः · पर्याय: मन्यु, शोक
व्युत्पत्ति: शुच् + क्विप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शुक् / शुग् | शुचौ | शुचः |
| द्वितीया | शुचम् | शुचौ | शुचः |
| तृतीया | शुचा | शुग्भ्याम् | शुग्भिः |
| चतुर्थी | शुचे | शुग्भ्याम् | शुग्भ्यः |
| पञ्चमी | शुचः | शुग्भ्याम् | शुग्भ्यः |
| षष्ठी | शुचः | शुचोः | शुचाम् |
| सप्तमी | शुचि | शुचोः | शुक्षु |
| सम्बोधन | हे शुक् / हे शुग् | हे शुचौ | हे शुचः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: विदारण करना, चीरना, खोदना
संस्कृत: विलेखने
अंग्रेज़ी: to cut, to split, to scratch, to divide
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रदतात् / रदताद् / रदतु | रदताम् | रदन्तु |
| मध्यम | रद / रदतात् / रदताद् | रदतम् | रदत |
| उत्तम | रदानि | रदाव | रदाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रदति · लिट्: रराद · लुट्: रदिता · लृट्: रदिष्यति · लोट्: रदतात् · लङ्: अरदत् · विधिलिङ्: रदेत् · आशीर्लिङ्: रद्यात् · लुङ्: अरदीत् · लृङ्: अरदिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रदन · ण्वुल्: रादकः · तृच्: रदिता · ण्यत्: राद्यः · तव्य: रदितव्यः · अनीयर्: रदनीयः · क्त: रदितः · क्तवतु: रदितवान् · शतृ: रदन् · स्य-शतृ: रदिष्यन् · क्त्वा: रदित्वा · ल्यप्: प्ररद्य · तुमुन्: रदितुम् · णमुल्: रादम् · घञ्: रादः · क्तिन्: रत्ति · क्वसु: रेदिवान्
शुक् 📚 ➤ रंज, शोक, कष्ट, दुःख
संस्कृत: शोकः · पर्याय: मन्यु, शोक
रद 📚 ➤ विदारण करना, चीरना, खोदना
संस्कृत: विलेखने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शुच् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. vii, 1) शोचति (Ved. and ep. also ˚ते; once in ŚBr. … | 🔵🟣🟢 |
| रद् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. iii, 16) रदति (rarely Ā. ˚ते; Ved. Impv. रत्सि; pf… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| शुच् |
शोक (१.७.२६) — मन्यु, शोक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड