॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
अंग्रेज़ी: to cook
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शाः | शौ | शाः |
| द्वितीया | शाम् | शौ | शः |
| तृतीया | शा | शाभ्याम् | शाभिः |
| चतुर्थी | शे | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| पञ्चमी | शः | शाभ्याम् | शाभ्यः |
| षष्ठी | शः | शोः | शाम् |
| सप्तमी | शि | शोः | शासु |
| सम्बोधन | हे शाः | हे शौ | हे शाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शायति | शायतः | शायन्ति |
| मध्यम | शायसि | शायथः | शायथ |
| उत्तम | शायामि | शायावः | शायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शायति · लिट्: शशौ · लुट्: शाता · लृट्: शास्यति · लोट्: शायतात् · लङ्: अशायत् · विधिलिङ्: शायेत् · आशीर्लिङ्: शायात् · लुङ्: अशासीत् · लृङ्: अशास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शान · ण्वुल्: शायकः · तृच्: शाता · यत्: शेयः · तव्य: शातव्यः · अनीयर्: शानीयः · क्त: शातः · क्तवतु: शातवान् · शतृ: शायन् · स्य-शतृ: शास्यन् · क्त्वा: शात्वा · ल्यप्: प्रशाय · तुमुन्: शातुम् · णमुल्: शायम् · घञ्: शायः · क्तिन्: शाति · क्वसु: शशिवान्
अर्थ: मल त्याग करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पुरीषोत्सर्गे
अंग्रेज़ी: to excrete
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | हदा | हदे | हदाः |
| द्वितीया | हदाम् | हदे | हदाः |
| तृतीया | हदया | हदाभ्याम् | हदाभिः |
| चतुर्थी | हदायै | हदाभ्याम् | हदाभ्यः |
| पञ्चमी | हदायाः | हदाभ्याम् | हदाभ्यः |
| षष्ठी | हदायाः | हदयोः | हदानाम् |
| सप्तमी | हदायाम् | हदयोः | हदासु |
| सम्बोधन | हे हदे | हे हदे | हे हदाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | हदते | हदेते | हदन्ते |
| मध्यम | हदसे | हदेथे | हदध्वे |
| उत्तम | हदे | हदावहे | हदामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): हदते · लिट् (आत्मने.): जहदे · लुट् (आत्मने.): हत्ता · लृट् (आत्मने.): हत्स्यते · लोट् (आत्मने.): हदताम् · लङ् (आत्मने.): अहदत · विधिलिङ् (आत्मने.): हदेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): हत्सीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अहत्त · लृङ् (आत्मने.): अहत्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हदन · ण्वुल्: हादकः · तृच्: हत्ता · ण्यत्: हाद्यः · तव्य: हत्तव्यः · अनीयर्: हदनीयः · क्त: हन्नः · क्तवतु: हन्नवान् · शानच्: हदमानः · क्त्वा: हत्त्वा · ल्यप्: प्रहद्य · तुमुन्: हत्तुम् · णमुल्: हादम् · घञ्: हादः · क्तिन्: हत्ति · क्वसु: जहद्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शः | शा (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: शा (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: शै + अच् | शा (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: शै + अच् |
| हदा | हदा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: हद् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: हदा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: हद् + अच् | हदा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: हद् + अच् |
शः 📚 ➤ पकाना, पकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पाके
हदा 📚 ➤ मल त्याग करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: पुरीषोत्सर्गे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| हदा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शोहदा | शः + हदा | विसर्ग → उ (हशि च) | हशि च (६.१.११४) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड