२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
हद् (हदँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.1132
धात्वर्थ: पुरीषोत्सर्गे — मल त्याग करना (to excrete)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हदते हदेते हदन्ते मध्यम हदसे हदेथे हदध्वे उत्तम हदे हदावहे हदामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हदताम् हदेताम् हदन्ताम् मध्यम हदस्व हदेथाम् हदध्वम् उत्तम हदै हदावहै हदामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहदत अहदेताम् अहदन्त मध्यम अहदथाः अहदेथाम् अहदध्वम् उत्तम अहदे अहदावहि अहदामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हदेत हदेयाताम् हदेरन् मध्यम हदेथाः हदेयाथाम् हदेध्वम् उत्तम हदेय हदेवहि हदेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हत्स्यते हत्स्येते हत्स्यन्ते मध्यम हत्स्यसे हत्स्येथे हत्स्यध्वे उत्तम हत्स्ये हत्स्यावहे हत्स्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हत्ता हत्तारौ हत्तारः मध्यम हत्तासे हत्तासाथे हत्ताध्वे उत्तम हत्ताहे हत्तास्वहे हत्तास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जहदे जहदाते जहदिरे मध्यम जहदिषे जहदाथे जहदिध्वे उत्तम जहदे जहदिवहे जहदिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहत्त अहत्साताम् अहत्सत मध्यम अहत्थाः अहत्साथाम् अहद्ध्वम् उत्तम अहत्सि अहत्स्वहि अहत्स्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हत्सीष्ट हत्सीयास्ताम् हत्सीरन् मध्यम हत्सीष्ठाः हत्सीयास्थाम् हत्सीध्वम् उत्तम हत्सीय हत्सीवहि हत्सीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहत्स्यत अहत्स्येताम् अहत्स्यन्त मध्यम अहत्स्यथाः अहत्स्येथाम् अहत्स्यध्वम् उत्तम अहत्स्ये अहत्स्यावहि अहत्स्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हद्यते हद्येते हद्यन्ते मध्यम हद्यसे हद्येथे हद्यध्वे उत्तम हद्ये हद्यावहे हद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हद्यताम् हद्येताम् हद्यन्ताम् मध्यम हद्यस्व हद्येथाम् हद्यध्वम् उत्तम हद्यै हद्यावहै हद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहद्यत अहद्येताम् अहद्यन्त मध्यम अहद्यथाः अहद्येथाम् अहद्यध्वम् उत्तम अहद्ये अहद्यावहि अहद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हद्येत हद्येयाताम् हद्येरन् मध्यम हद्येथाः हद्येयाथाम् हद्येध्वम् उत्तम हद्येय हद्येवहि हद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हत्स्यते हत्स्येते हत्स्यन्ते मध्यम हत्स्यसे हत्स्येथे हत्स्यध्वे उत्तम हत्स्ये हत्स्यावहे हत्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त हदन — — हदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त हादक हादकः हादिका हादकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त हत्तृ हत्ता हत्त्री हत्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त हाद्य हाद्यः हाद्या हाद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) हत्तव्य हत्तव्यः हत्तव्या हत्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त हदनीय हदनीयः हदनीया हदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) हन्न हन्नः हन्ना हन्नम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) हन्नवत् हन्नवान् हन्नवती हन्नवत् / हन्नवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) हदमान हदमानः हदमाना हदमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) हत्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रहद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) हत्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय हादम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त हाद हादः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त हत्ति — हत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जहद्वस् जहद्वान् जहदुषी जहद्वत् / जहद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।