॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पकाना
संस्कृत: पाके
अंग्रेज़ी: to cook,to boil
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | श्रातात् / श्राताद् / श्रातु | श्राताम् | श्रान्तु |
| मध्यम | श्रा / श्रातात् / श्राताद् | श्रातम् | श्रात |
| उत्तम | श्राणि | श्राव | श्राम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: श्राति · लिट्: शश्रौ · लुट्: श्रिता · लृट्: श्रिष्यति · लोट्: श्रातात् · लङ्: अश्रात् · विधिलिङ्: श्रेत् · आशीर्लिङ्: श्रायात् · लुङ्: अश्रासीत् · लृङ्: अश्रिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: श्राण · ण्वुल्: श्रायकः · तृच्: श्रिता · यत्: श्रेयः · तव्य: श्रितव्यः · अनीयर्: श्राणीयः · क्त: श्रितः · क्तवतु: श्रितवान् · शतृ: श्रान् · स्य-शतृ: श्रिष्यन् · क्त्वा: श्रित्वा · ल्यप्: प्रश्राय · तुमुन्: श्रितुम् · णमुल्: श्रायम् · घञ्: श्रायः · क्तिन्: श्राति · क्वसु: शश्रिवान्
अर्थ: अर्थ (‘परन्तु इसके विपरीत’ ‘दूसरी ओर’ ‘तो भी’)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
श्रा 📚 ➤ पकाना
संस्कृत: पाके
उतु 📚उ 📚तु ➤ उ (शिव का नाम) + तु (अर्थ (‘परन्तु इसके विपरीत’ ‘दूसरी ओर’ ‘तो भी’))
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| श्र् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| तु 📚 | इसे व्यर्थ छेड़कर अपने सिर आफत लाया । (२) संकट में पड़ना । दु:ख को बुल… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| श्रोतु | श्रा + उ | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड