॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सांस लेना, श्वासोच्छ्वास करना, जीना, जीते रहना
संस्कृत: प्राणने
अंग्रेज़ी: to breathe,to live, to inhale
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | श्वसिति | श्वसितः | श्वसन्ति |
| मध्यम | श्वसिषि | श्वसिथः | श्वसिथ |
| उत्तम | श्वसिमि | श्वसिवः | श्वसिमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: श्वसिति · लिट्: शश्वास · लुट्: श्वसिता · लृट्: श्वसिष्यति · लोट्: श्वसितात् · लङ्: अश्वसत् · विधिलिङ्: श्वस्यात् · आशीर्लिङ्: श्वस्यात् · लुङ्: अश्वसीत् · लृङ्: अश्वसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: श्वसन · ण्वुल्: श्वासकः · तृच्: श्वसिता · ण्यत्: श्वास्यः · तव्य: श्वसितव्यः · अनीयर्: श्वसनीयः · क्त: श्वसितः · क्तवतु: श्वसितवान् · शतृ: श्वसन् · स्य-शतृ: श्वसिष्यन् · क्त्वा: श्वसित्वा · ल्यप्: प्रश्वस्य · तुमुन्: श्वसितुम् · णमुल्: श्वासम् · घञ्: श्वासः · क्तिन्: श्वस्ति · क्वसु: शश्वस्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| श्वसिति | श्वस् धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन |
श्वसिति ➤ सांस लेना, श्वासोच्छ्वास करना, जीना, जीते रहना
संस्कृत: प्राणने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड