🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:46 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

श्वस् (श्वसँ)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0064
धात्वर्थ: प्राणने — सांस लेना, श्वासोच्छ्वास करना, जीना, जीते रहना (to breathe,to live, to inhale)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमश्वसितिश्वसितःश्वसन्ति
मध्यमश्वसिषिश्वसिथःश्वसिथ
उत्तमश्वसिमिश्वसिवःश्वसिमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमश्वसितात् / श्वसिताद् / श्वसितुश्वसिताम्श्वसन्तु
मध्यमश्वसितात् / श्वसिताद् / श्वसिहिश्वसितम्श्वसित
उत्तमश्वसानिश्वसावश्वसाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअश्वसत् / अश्वसद् / अश्वसीत् / अश्वसीद्अश्वसिताम्अश्वसन्
मध्यमअश्वसः / अश्वसीःअश्वसितम्अश्वसित
उत्तमअश्वसम्अश्वसिवअश्वसिम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमश्वस्यात् / श्वस्याद्श्वस्याताम्श्वस्युः
मध्यमश्वस्याःश्वस्यातम्श्वस्यात
उत्तमश्वस्याम्श्वस्यावश्वस्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमश्वसिष्यतिश्वसिष्यतःश्वसिष्यन्ति
मध्यमश्वसिष्यसिश्वसिष्यथःश्वसिष्यथ
उत्तमश्वसिष्यामिश्वसिष्यावःश्वसिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमश्वसिताश्वसितारौश्वसितारः
मध्यमश्वसितासिश्वसितास्थःश्वसितास्थ
उत्तमश्वसितास्मिश्वसितास्वःश्वसितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशश्वासशश्वसतुःशश्वसुः
मध्यमशश्वसिथशश्वसथुःशश्वस
उत्तमशश्वस / शश्वासशश्वसिवशश्वसिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअश्वसीत् / अश्वसीद्अश्वसिष्टाम्अश्वसिषुः
मध्यमअश्वसीःअश्वसिष्टम्अश्वसिष्ट
उत्तमअश्वसिषम्अश्वसिष्वअश्वसिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमश्वस्यात् / श्वस्याद्श्वस्यास्ताम्श्वस्यासुः
मध्यमश्वस्याःश्वस्यास्तम्श्वस्यास्त
उत्तमश्वस्यासम्श्वस्यास्वश्वस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअश्वसिष्यत् / अश्वसिष्यद्अश्वसिष्यताम्अश्वसिष्यन्
मध्यमअश्वसिष्यःअश्वसिष्यतम्अश्वसिष्यत
उत्तमअश्वसिष्यम्अश्वसिष्यावअश्वसिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें